5.1.7Vlaanderen in de Europese rangschikking

Vlaanderen wordt hieronder vergeleken met de grootste deelnemende landen aan H2020. De deelnametoelage wordt in deze oefening gerelateerd aan respectievelijk het Bruto Binnenlands Product (BBP) en het aantal inwoners in het desbetreffende land (of regio). Hierbij wordt gekeken naar landen met minstens 500 deelnames en een BBP2 groter dan 100 miljard euro. Daarnaast wordt ook het totaal aantal deelnames per land uitgezet t.o.v. het aantal O&O-personeel (in VTE).

In Figuur 4 wordt de deelnametoelage gerelateerd aan het BBP. Vlaanderen scoort goed met een derde plaats in deze benchmarkoefening. België eindigt op de vierde plaats net zoals in het Zevende Kaderprogramma. De top-6 bestaat nog steeds uit dezelfde spelers. Er is wel een opvallende stijging van Portugal en Spanje van respectievelijk de 13de en 12de plaats in 7KP naar een voorlopige 7de en 8ste plaats in H2020. 

Bovendien zakt Zwitserland enorm van de 7de plaats in 7KP naar een huidige 18de plaats in H2020. De zwakkere positie van Zwitserland in dit tussentijds rapport kan verklaard worden door het referendum dat in 2014 door de Zwitserse bevolking werd besloten om de Zwitserse grondwet te wijzigen. Deze wijziging van de Grondwet hield onder andere in dat binnen drie jaar tijd een wet vastgesteld moest worden waarin onder andere is voorzien in quota’s en plafonds voor verblijfsvergunningen van vreemdelingen en een voorkeursbehandeling voor Zwitserse onderdanen op de arbeidsmarkt (inclusief grensarbeiders). Het was duidelijk dat een getrouwe implementatie van de uitkomst van het referendum niet zou stroken met de afspraken met de EU in de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Zwitserse Bondsstaat, anderzijds, over het vrije verkeer van personen en de betrekkingen tussen Zwitserland en de EU ernstig zou kunnen schaden. Zwitserland kon daarom, tot 1 januari 2017, enkel deelnemen aan de eerste pijler van Horizon 2020.

Reden voor de eerste plaats van Griekenland kan de blijvende daling in het BBP zijn sinds 2005, ook het BBP van Spanje is blijven dalen sinds 2007 wat eveneens een mogelijke verklaring kan zijn voor de stijgende plaats in de huidige benchmarkoefening.

Figuur 4. Deelnametoelage (in duizend euro) / BBP (in miljard euro)

deelnametoelage/BBPPolenZwitserlandTsjechiëFrankrijkItaliëNoorwegenDuitslandVerenigd KoninkrijkIerlandZwedenOostenrijkSpanjePortugalDenemarkenFinlandBelgiëVlaanderenNederlandGriekenland€ 0€ 500€ 1000€ 1500€ 2000€ 2500Deelnametoelage (in duizend euro) / BBP (in miljard euro)PolenZwitserlandTsjechiëFrankrijkItaliëNoorwegenDuitslandVerenigd KoninkrijkIerlandZwedenOostenrijkSpanjePortugalDenemarkenFinlandBelgiëVlaanderenNederlandGriekenland05001000150020002500 deelnametoelage/BBPPolenZwitserlandTsjechiëFrankrijkItaliëNoorwegenDuitslandVerenigd KoninkrijkIerlandZwedenOostenrijkSpanjePortugalDenemarkenFinlandBelgiëVlaanderenNederlandGriekenland€ 0€ 500€ 1000€ 1500€ 2000€ 2500Deelnametoelage (in duizend euro) / BBP (in miljard euro)PolenZwitserlandTsjechiëFrankrijkItaliëNoorwegenDuitslandVerenigd KoninkrijkIerlandZwedenOostenrijkSpanjePortugalDenemarkenFinlandBelgiëVlaanderenNederlandGriekenland05001000150020002500 deelnametoelage/BBPPolenZwitserlandTsjechiëFrankrijkItaliëNoorwegenDuitslandVerenigd KoninkrijkIerlandZwedenOostenrijkSpanjePortugalDenemarkenFinlandBelgiëVlaanderenNederlandGriekenland€ 0€ 500€ 1000€ 1500€ 2000€ 2500Deelnametoelage (in duizend euro) / BBP (in miljard euro)PolenZwitserlandTsjechiëFrankrijkItaliëNoorwegenDuitslandVerenigd KoninkrijkIerlandZwedenOostenrijkSpanjePortugalDenemarkenFinlandBelgiëVlaanderenNederlandGriekenland05001000150020002500

Wanneer de deelnametoelage wordt gerelateerd aan het aantal inwoners3 (zie Figuur 5), eindigt Vlaanderen alweer op de derde plaats en België op de vierde plaats. Ten opzichte van de resultaten in 7KP schuift België één plaatsje naar boven en Vlaanderen zelfs vier. Opvallend verschil met het Zevende Kaderprogramma is de 11de plaats van Zwitserland, dat toen nog op de eerste plaats stond in de benchmark. Daardoor komt Nederland van de tweede naar de huidige eerste positie in H2020. 

Ook uit deze benchmark kan dus worden afgeleid dat Vlaanderen (en België) het helemaal niet slecht doet in deze eerste tussentijdse analyse van H2020. Beide behalen voorlopig betere resultaten dan de grootste EU-lidstaten Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Italië.

Figuur 5. Deelnametoelage (in duizend euro) / aantal inwoners (in duizendtallen)

deelnametoelage/aantal inwonersPolenTsjechiëItaliëFrankrijkPortugalSpanjeGriekenlandDuitslandZwitserlandVerenigd KoninkrijkOostenrijkZwedenNoorwegenIerlandFinlandBelgiëVlaanderenDenemarkenNederland0102030405060708090100Deelnametoelage (in duizend euro) / duizend inwonersPolenTsjechiëItaliëFrankrijkPortugalSpanjeGriekenlandDuitslandZwitserlandVerenigd KoninkrijkOostenrijkZwedenNoorwegenIerlandFinlandBelgiëVlaanderenDenemarkenNederland0102030405060708090100 deelnametoelage/aantal inwonersPolenTsjechiëItaliëFrankrijkPortugalSpanjeGriekenlandDuitslandZwitserlandVerenigd KoninkrijkOostenrijkZwedenNoorwegenIerlandFinlandBelgiëVlaanderenDenemarkenNederland020406080100Deelnametoelage (in duizend euro) / duizend inwonersPolenTsjechiëItaliëFrankrijkPortugalSpanjeGriekenlandDuitslandZwitserlandVerenigd KoninkrijkOostenrijkZwedenNoorwegenIerlandFinlandBelgiëVlaanderenDenemarkenNederland020406080100 deelnametoelage/aantal inwonersPolenTsjechiëItaliëFrankrijkPortugalSpanjeGriekenlandDuitslandZwitserlandVerenigd KoninkrijkOostenrijkZwedenNoorwegenIerlandFinlandBelgiëVlaanderenDenemarkenNederland020406080100Deelnametoelage (in duizend euro) / duizend inwonersPolenTsjechiëItaliëFrankrijkPortugalSpanjeGriekenlandDuitslandZwitserlandVerenigd KoninkrijkOostenrijkZwedenNoorwegenIerlandFinlandBelgiëVlaanderenDenemarkenNederland020406080100

In Figuur 6 wordt gekeken hoe, naast Vlaanderen en België, ook de andere landen het doen op het vlak van ‘verwachte’ (bijdrage aan de EU-begroting) versus ‘effectief behaalde’ return (tot 10 oktober 2016). Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen en Tsjechië kunnen in dat opzicht worden aanzien als netto bijdragers aangezien hun tussentijdse effectieve return momenteel lager is dan wat verwacht zou worden op basis van hun bijdrage aan de EU-begroting voor de periode 1/1/2014 - 10/10/2016. België en Vlaanderen behoren tot de netto verdieners, evenals Verenigd Koninkrijk, Spanje, Nederland, Zweden, Oostenrijk, Denemarken, Finland, Griekenland, Portugal en Ierland.

Figuur 6. Benchmark van de effectieve (tussentijdse) return t.o.v. de bijdrage aan de EU-begroting van de grootste deelnemende landen en Vlaanderen

bijdrage aan EU-begrotingeffectieve tussentijdse returnTsjechiëPortugalGriekenlandIerlandFinlandVlaanderenDenemarkenOostenrijkBelgiëZwedenPolenNederlandSpanjeItaliëVerenigd KoninkrijkFrankrijkDuitsland0%5%10%15%20%25%Percentage van de 'verwachte' en 'effectief behaalde' returnTsjechiëPortugalGriekenlandIerlandFinlandVlaanderenDenemarkenOostenrijkBelgiëZwedenPolenNederlandSpanjeItaliëVerenigd KoninkrijkFrankrijkDuitsland0510152025 bijdrage aan EU-begrotingeffectieve tussentijdse returnTsjechiëPortugalGriekenlandIerlandFinlandVlaanderenDenemarkenOostenrijkBelgiëZwedenPolenNederlandSpanjeItaliëVerenigd KoninkrijkFrankrijkDuitsland0%5%10%15%20%25%Percentage van de 'verwachte' en 'effectief behaalde' returnTsjechiëPortugalGriekenlandIerlandFinlandVlaanderenDenemarkenOostenrijkBelgiëZwedenPolenNederlandSpanjeItaliëVerenigd KoninkrijkFrankrijkDuitsland0510152025 bijdrage aan EU-begrotingeffectieve tussentijdse returnTsjechiëPortugalGriekenlandIerlandFinlandVlaanderenDenemarkenOostenrijkBelgiëZwedenPolenNederlandSpanjeItaliëVerenigd KoninkrijkFrankrijkDuitsland0%5%10%15%20%25%Percentage van de 'verwachte' en 'effectief behaalde' returnTsjechiëPortugalGriekenlandIerlandFinlandVlaanderenDenemarkenOostenrijkBelgiëZwedenPolenNederlandSpanjeItaliëVerenigd KoninkrijkFrankrijkDuitsland0510152025

In Figuur 7 wordt de deelname van de Vlaamse universiteiten bekeken in de HES-ranking van H2020, waarbij HES staat voor ‘Higher Education Services’. Enkel de top-10 van universiteiten of hogescholen werd opgenomen in de vergelijking. Net zoals in het Zevende Kaderprogramma neemt de University of Cambridge de eerste plaats, zowel qua aantal deelnames als deelnametoelage. De University of Oxford staat op de tweede plaats. KU Leuven eindigt voorlopig op de zesde plaats wat betreft het aantal deelnames en op de achtste plaats wat betreft deelnametoelage. Dit laatste betekent één plaatsje achteruit t.o.v. het Zevende Kaderprogramma.

Figuur 7. Top 10 van de universiteiten in een internationale ranking, gesorteerd volgens aantal deelnames en deelnametoelage (in miljoen euro)

Aantal deelnamesDeelnametoelage (in miljoen euro)050100150200250300Aantal deelnamesThe chancellor, masters and scholars of the University of Cambridge The chancellor, masters and scholars of the University of Oxford University College LondonKobenhavns UniversitetImperial College of science, technology and medecineKatholieke Universiteit LeuvenTechnische Universiteit DelftThe university of EdinburghDanmarks Tekniske UniversitetEcole Polytechnique federale de Lausanne€ 0€ 20€ 40€ 60€ 80€ 100€ 120€ 140€ 160€ 180€ 200Deelnametoelage (in miljoen euro)The chancellor, masters and scholars of the University of Cambridge The chancellor, masters and scholars of the University of Oxford University College LondonKobenhavns UniversitetImperial College of science, technology and medecineKatholieke Universiteit LeuvenTechnische Universiteit DelftThe university of EdinburghDanmarks Tekniske UniversitetEcole Polytechnique federale de Lausanne Aantal deelnamesDeelnametoelage (in miljoen euro)050100150200250300Aantal deelnamesThe chancellor, masters and scholars of the University of Cambridge The chancellor, masters and scholars of the University of Oxford University College LondonKobenhavns UniversitetImperial College of science, technology and medecineKatholieke Universiteit LeuvenTechnische Universiteit DelftThe university of EdinburghDanmarks Tekniske UniversitetEcole Polytechnique federale de Lausanne€ 0€ 50€ 100€ 150€ 200Deelnametoelage (in miljoen euro)The chancellor, masters and scholars of the University of Cambridge The chancellor, masters and scholars of the University of Oxford University College LondonKobenhavns UniversitetImperial College of science, technology and medecineKatholieke Universiteit LeuvenTechnische Universiteit DelftThe university of EdinburghDanmarks Tekniske UniversitetEcole Polytechnique federale de Lausanne Aantal deelnamesDeelnametoelage (in miljoen euro)0100200300Aantal deelnamesThe chancellor, masters and scholars of the University of Cambridge The chancellor, masters and scholars of the University of Oxford University College LondonKobenhavns UniversitetImperial College of science, technology and medecineKatholieke Universiteit LeuvenTechnische Universiteit DelftThe university of EdinburghDanmarks Tekniske UniversitetEcole Polytechnique federale de Lausanne€ 0€ 50€ 100€ 150€ 200Deelnametoelage (in miljoen euro)The chancellor, masters and scholars of the University of Cambridge The chancellor, masters and scholars of the University of Oxford University College LondonKobenhavns UniversitetImperial College of science, technology and medecineKatholieke Universiteit LeuvenTechnische Universiteit DelftThe university of EdinburghDanmarks Tekniske UniversitetEcole Polytechnique federale de Lausanne

1 Verwachte Belgische return is de bijdrage van België aan de financiering van de totale EU-begroting voor het jaar 2016

2 Bron BBP Vlaanderen: Studiedienst Vlaamse Regering – Jaar 2015. Bron BBP andere landen opgenomen in de rangschikking: Eurostat Databank – Jaar 2015 (m.u.v. Zwitserland: BBP – Jaar 2014)

3 Bron populatie (*1 000) Vlaanderen: Studiedienst Vlaamse Regering – Jaar 2015 / Bron populatie (*1 000) andere landen opgenomen in de ranking: Eurostat Databank – Jaar 2015