5.2ERA-NET

Via de financiering van ERA-netten wenst de Europese Commissie (EC) de samenwerking en coördinatie tussen de verschillende onderzoeks- en innovatieprogramma’s van de EU-lidstaten en de geassocieerde landen te bevorderen en zo bij te dragen tot de realisatie van de Europese onderzoeksruimte (European Research Area, ERA).

De deelnemers aan de ERA-net-projecten zijn overheidsorganisaties die verantwoordelijk zijn voor de financiering en/of het beheer van onderzoeksprogramma’s op nationaal of regionaal niveau (ministeries, agentschappen, ...). De EC voorzag financiering voor het uitwisselen van informatie, het afstemmen van programma’s en het organiseren van gemeenschappelijke oproepen tot transnationale projectvoorstellen. De projecten geselecteerd in het kader van gezamenlijke oproepen worden gefinancierd vanuit en volgens de modaliteiten van de nationale of regionale programma’s. In sommige gevallen (ERA-net+ projecten) kon er ook een rechtstreekse steun aan de projecten zelf gegeven worden (top-up).

Naar integratie en centralisatie van samenwerking situeren de ERA-net-projecten zich tussen het intergouvernementele EUREKA en de sterk gecentraliseerde JTI’s. ERA-net projecten blijven ad hoc netwerken zonder formele juridische structuur, waarbij de deelnemende overheidsorganisaties voor elk netwerk onderling een proces afspreken. De meeste ERA-net projecten hebben een proces met een combinatie van een nationale/regionale component en een gezamenlijke internationale component.

Er is geen formeel lidmaatschap van de lidstaten, verschillende agentschappen per lidstaat kunnen rechtstreeks deelnemen. Het consortium is ook verschillend voor elk ERA-net, afhankelijk van de wens van individuele agentschappen om al dan niet in te stappen. De diversiteit is heel hoog, met de aanwezigheid van fundamenteel, strategisch, collectief en industrieel onderzoek en industriële ontwikkeling in diverse netwerken, maar ook van beleidsondersteunend onderzoek en zelfs van studieopdrachten.

In 2014 ging, onder H2020, ook een nieuwe vorm van ERA-net van start, meer bepaald de ERA-net COFUND projecten. Nieuw bij deze laatste is dat de financiering van de EC voornamelijk bestaat uit top-up funding, waarbij de EC 33% extra steun geeft voor de financiering van projecten geselecteerd in een gezamenlijke oproep van het ERA-net project.

Vlaanderen neemt, hoofdzakelijk via FWO, het Agentschap Innoveren en Ondernemen en EWI actief deel aan meerdere ERA-netten (zie tabel, enkel beschikbaar in elektronische versie). Eind 2014 nam Vlaanderen deel aan 50 ERA-netten.

In 2016 nam het Agentschap Innoveren en Ondernemen deel aan diverse oproepen binnen lopende ERA-Netten die nog werden opgezet in de context van KP7, en binnen ERA-Net COFUND netwerken. Projecten worden gesteund via de inzet van O&O-bedrijfssteun met inbegrip van het kmo-programma en andere programma’s zoals TETRA, Landbouw of VIS. Voor een aantal ERA-NET netwerken zoals CORNET en EUROTRANSBIO hebben de lidstaten beslist om na de stopzetting van de financiering van de netwerking door de Europese Commissie het netwerk in eigen beheer verder te zetten. Wanneer deze twee netwerken in rekening genomen worden, bedroeg de totale steuntoekenning in 2016 voor de vermelde programma’s 6,1 miljoen euro voor 26 projecten. Het overzicht van de verdeling over de programma’s is als volgt:

Tabel 1. Toegekende steun in diverse netwerken per programma in duizenden euros in 2016

NetwerkO&O-bedrijfssteunTETRAVISLandbouwTOTAAL
CORNET8222.5623.384
EUROTRANSBIO305305
Smart Grid Plus673673
M-ERA154154
Ocean energy140140
C-IPM597597
Transport III390390
EIB250250
SUSAN250250
Totaal2.9118222.5628476.142
NetwerkO&O-bedrijfssteunTETRAVISLandbouwTOTAAL
CORNET8222.5623.384
EUROTRANSBIO305305
Smart Grid Plus673673
M-ERA154154
Ocean energy140140
C-IPM597597
Transport III390390
EIB250250
SUSAN250250
Totaal2.9118222.5628476.142
NetwerkO&O-bedrijfssteunTETRAVISLandbouwTOTAAL
CORNET8222.5623.384
EUROTRANSBIO305305
Smart Grid Plus673673
M-ERA154154
Ocean energy140140
C-IPM597597
Transport III390390
EIB250250
SUSAN250250
Totaal2.9118222.5628476.142

Deelname in ERA-NET (stand van zaken 2016)

Zoals hoger geschetst kan intraBelgische samenwerking leiden tot een sterkere vertegenwoordiging in internationale initiatieven. Een overzicht van de ERA-netten waarbinnen FWO en VLAIO participeren wordt gegeven in Tabel 2.

Tabel 2. Deelname in ERA-NET

Stand van zaken 2016

ERA-NETOMSCHRIJVINGTYPEFWOVLAIO
AMR (JPI-EC-AMR)Antimicrobial ResistanceH2020: CoFundx (2016, 2017)
BiodivERsA3Consolidating the European Research Area on biodiversity and ecosystem services H2020: CoFundX (2015)
CVDCardiovascular diseasesH2020: CoFundx (2016, 2017)
CHIST-ERA llEuropean Coordinated Research on Long-term Challenges in Information and Communication Sciences & TechnologiesFP7: ERA-NETX (2013, 2014, 2015)
C-IPM Coordinated Integrated Pest Management in EuropeFP7: ERA-NETx (2015, 2016)X
Cornet Collective Research NET Without European CommissionFP7: ERA-NET+X
DEMOWIND IIAccelerating Cost Reduction in Offshore WindH2020: COFUNDX
ERA.Net RUS Plus Cooperation in innovation, research and development between the Euro-pean Union and Russia.FP7: ERA-NET+x (2014, 2017)
ERACoSysMedSystems medicine to address clinical needsH2020: CoFundx (2015, 2017)
ERA-MBT Marine Biotech FP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
ERA-MIN IINon-energy Non-agricultural Raw MaterialsH2020: Cofundx (2017)X
ERANET TRANSPORT IIITransport Inlcuding ElectromobilityFP7: ERA-NETX
ERANID Research to Different Aspects of Illegal Drugs FP7: ERA-NETX (2015, 2016)
E-Rare 3Transnational cooperation on rare disease researchH2020: CoFundx (2015, 2016, 2017)
EuroNanoMed2 NanomedecineFP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
EuroTransBioBiotech Without European Commission. X
FACCE surplusSustainable and Resilient agriculture for food and non-food systems.H2020: CoFundx (2015, 2017)X
FLAG-ERA Graphene Connected with FET Flagship FP7: ERA-NETx (2015)X
FLAG-ERA Human Brain ProjectsConnected with FET FlagshipFP7: ERA-NETx (2015)X
HERA Cultural EncountersHumanitiesFP7: ERA-NET+x (2012)
HERA Uses of the past Humanities H2020: CoFundx (2015)
ICT-AGRI 2Automation and Digitisation in AgriculatureFP7: ERA-NETX
Infect-ERA Research on Infectious DiseasesFP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
INNO-INDIGOResearch and innovation through Indo-European partnershipsFP7: ERA-NETX (2011, 2012, 2013)
IRASMEFormer ERASME Without European Commissian Collaboration SMEs and Research Institutes X
JPcofuNDNeurodegenerative diseases researchH2020: CoFundX (2015)
LCE18 OffShore, Smart Grids, Low-carbon EnergyH2020: CoFundx (2014)
MarteraMaritime and Marine TechnologiesX
M.ERA-NET Materials science and engineeringFP7: ERA-NETx (2012, 2014, 2015)X
M-ERA-NET IIMaterialsH2020: CofundX
NEURON cofundCollaboration and alignment of national programmes and activities in the area of brain-related diseases and disorders of the nervous systemH2020: CoFundx (2016, 2017)
Ocean EnergyEnergy from Tide ActionFP7: ERA-NETX
PhotonicSensingPhotonic Based SensorsH2020: CofundX
Public-Public Partnerships in the bioeconomy H2020: CoFund
SmartGridPlus ERA-NETSmart Grids initiativesH2020: CofundX
Smart Urban Futures (ENSUF) Urban developmentH2020: CoFundx (2016)
Solar-ERA Net Photovoltaic Technological Developments for Solar EnergyFP7: ERA-NET+X
SUMFORESTSustainable Forestry FP7: ERA-NETx (2016)
SUSANSustainable LivestockH2020: CofundX
Susfood 2 ERA-NETSustainable Food Production and ConsumptionH2020: CoFundX
TRANSCAN 2Aligning national/regional translational cancer re-search programmes and activitiesH2020: CoFundx (2014, 2015, 2016)
Water WaterH2020 CofundX
ERA-NETOMSCHRIJVINGTYPEFWOVLAIO
AMR (JPI-EC-AMR)Antimicrobial ResistanceH2020: CoFundx (2016, 2017)
BiodivERsA3Consolidating the European Research Area on biodiversity and ecosystem services H2020: CoFundX (2015)
CVDCardiovascular diseasesH2020: CoFundx (2016, 2017)
CHIST-ERA llEuropean Coordinated Research on Long-term Challenges in Information and Communication Sciences & TechnologiesFP7: ERA-NETX (2013, 2014, 2015)
C-IPM Coordinated Integrated Pest Management in EuropeFP7: ERA-NETx (2015, 2016)X
Cornet Collective Research NET Without European CommissionFP7: ERA-NET+X
DEMOWIND IIAccelerating Cost Reduction in Offshore WindH2020: COFUNDX
ERA.Net RUS Plus Cooperation in innovation, research and development between the Euro-pean Union and Russia.FP7: ERA-NET+x (2014, 2017)
ERACoSysMedSystems medicine to address clinical needsH2020: CoFundx (2015, 2017)
ERA-MBT Marine Biotech FP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
ERA-MIN IINon-energy Non-agricultural Raw MaterialsH2020: Cofundx (2017)X
ERANET TRANSPORT IIITransport Inlcuding ElectromobilityFP7: ERA-NETX
ERANID Research to Different Aspects of Illegal Drugs FP7: ERA-NETX (2015, 2016)
E-Rare 3Transnational cooperation on rare disease researchH2020: CoFundx (2015, 2016, 2017)
EuroNanoMed2 NanomedecineFP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
EuroTransBioBiotech Without European Commission. X
FACCE surplusSustainable and Resilient agriculture for food and non-food systems.H2020: CoFundx (2015, 2017)X
FLAG-ERA Graphene Connected with FET Flagship FP7: ERA-NETx (2015)X
FLAG-ERA Human Brain ProjectsConnected with FET FlagshipFP7: ERA-NETx (2015)X
HERA Cultural EncountersHumanitiesFP7: ERA-NET+x (2012)
HERA Uses of the past Humanities H2020: CoFundx (2015)
ICT-AGRI 2Automation and Digitisation in AgriculatureFP7: ERA-NETX
Infect-ERA Research on Infectious DiseasesFP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
INNO-INDIGOResearch and innovation through Indo-European partnershipsFP7: ERA-NETX (2011, 2012, 2013)
IRASMEFormer ERASME Without European Commissian Collaboration SMEs and Research Institutes X
JPcofuNDNeurodegenerative diseases researchH2020: CoFundX (2015)
LCE18 OffShore, Smart Grids, Low-carbon EnergyH2020: CoFundx (2014)
MarteraMaritime and Marine TechnologiesX
M.ERA-NET Materials science and engineeringFP7: ERA-NETx (2012, 2014, 2015)X
M-ERA-NET IIMaterialsH2020: CofundX
NEURON cofundCollaboration and alignment of national programmes and activities in the area of brain-related diseases and disorders of the nervous systemH2020: CoFundx (2016, 2017)
Ocean EnergyEnergy from Tide ActionFP7: ERA-NETX
PhotonicSensingPhotonic Based SensorsH2020: CofundX
Public-Public Partnerships in the bioeconomy H2020: CoFund
SmartGridPlus ERA-NETSmart Grids initiativesH2020: CofundX
Smart Urban Futures (ENSUF) Urban developmentH2020: CoFundx (2016)
Solar-ERA Net Photovoltaic Technological Developments for Solar EnergyFP7: ERA-NET+X
SUMFORESTSustainable Forestry FP7: ERA-NETx (2016)
SUSANSustainable LivestockH2020: CofundX
Susfood 2 ERA-NETSustainable Food Production and ConsumptionH2020: CoFundX
TRANSCAN 2Aligning national/regional translational cancer re-search programmes and activitiesH2020: CoFundx (2014, 2015, 2016)
Water WaterH2020 CofundX
ERA-NETOMSCHRIJVINGTYPEFWOVLAIO
AMR (JPI-EC-AMR)Antimicrobial ResistanceH2020: CoFundx (2016, 2017)
BiodivERsA3Consolidating the European Research Area on biodiversity and ecosystem services H2020: CoFundX (2015)
CVDCardiovascular diseasesH2020: CoFundx (2016, 2017)
CHIST-ERA llEuropean Coordinated Research on Long-term Challenges in Information and Communication Sciences & TechnologiesFP7: ERA-NETX (2013, 2014, 2015)
C-IPM Coordinated Integrated Pest Management in EuropeFP7: ERA-NETx (2015, 2016)X
Cornet Collective Research NET Without European CommissionFP7: ERA-NET+X
DEMOWIND IIAccelerating Cost Reduction in Offshore WindH2020: COFUNDX
ERA.Net RUS Plus Cooperation in innovation, research and development between the Euro-pean Union and Russia.FP7: ERA-NET+x (2014, 2017)
ERACoSysMedSystems medicine to address clinical needsH2020: CoFundx (2015, 2017)
ERA-MBT Marine Biotech FP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
ERA-MIN IINon-energy Non-agricultural Raw MaterialsH2020: Cofundx (2017)X
ERANET TRANSPORT IIITransport Inlcuding ElectromobilityFP7: ERA-NETX
ERANID Research to Different Aspects of Illegal Drugs FP7: ERA-NETX (2015, 2016)
E-Rare 3Transnational cooperation on rare disease researchH2020: CoFundx (2015, 2016, 2017)
EuroNanoMed2 NanomedecineFP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
EuroTransBioBiotech Without European Commission. X
FACCE surplusSustainable and Resilient agriculture for food and non-food systems.H2020: CoFundx (2015, 2017)X
FLAG-ERA Graphene Connected with FET Flagship FP7: ERA-NETx (2015)X
FLAG-ERA Human Brain ProjectsConnected with FET FlagshipFP7: ERA-NETx (2015)X
HERA Cultural EncountersHumanitiesFP7: ERA-NET+x (2012)
HERA Uses of the past Humanities H2020: CoFundx (2015)
ICT-AGRI 2Automation and Digitisation in AgriculatureFP7: ERA-NETX
Infect-ERA Research on Infectious DiseasesFP7: ERA-NETx (2014, 2015, 2016)X
INNO-INDIGOResearch and innovation through Indo-European partnershipsFP7: ERA-NETX (2011, 2012, 2013)
IRASMEFormer ERASME Without European Commissian Collaboration SMEs and Research Institutes X
JPcofuNDNeurodegenerative diseases researchH2020: CoFundX (2015)
LCE18 OffShore, Smart Grids, Low-carbon EnergyH2020: CoFundx (2014)
MarteraMaritime and Marine TechnologiesX
M.ERA-NET Materials science and engineeringFP7: ERA-NETx (2012, 2014, 2015)X
M-ERA-NET IIMaterialsH2020: CofundX
NEURON cofundCollaboration and alignment of national programmes and activities in the area of brain-related diseases and disorders of the nervous systemH2020: CoFundx (2016, 2017)
Ocean EnergyEnergy from Tide ActionFP7: ERA-NETX
PhotonicSensingPhotonic Based SensorsH2020: CofundX
Public-Public Partnerships in the bioeconomy H2020: CoFund
SmartGridPlus ERA-NETSmart Grids initiativesH2020: CofundX
Smart Urban Futures (ENSUF) Urban developmentH2020: CoFundx (2016)
Solar-ERA Net Photovoltaic Technological Developments for Solar EnergyFP7: ERA-NET+X
SUMFORESTSustainable Forestry FP7: ERA-NETx (2016)
SUSANSustainable LivestockH2020: CofundX
Susfood 2 ERA-NETSustainable Food Production and ConsumptionH2020: CoFundX
TRANSCAN 2Aligning national/regional translational cancer re-search programmes and activitiesH2020: CoFundx (2014, 2015, 2016)
Water WaterH2020 CofundX