7.1.1Internationale karakter van FWO mandaathouders

Eén van de belangrijkste FWO instrumenten is de financiering van pre- en postdoctorale onderzoekers. Daar waar het FWO aspirantenmandaat jonge beloftevolle onderzoekers voorbereidt op het behalen van een doctoraat, ondersteunt een FWO postdoctoraal mandaat junior onderzoekers, die in het bezit zijn van een doctoraatsdiploma, in het uitbouwen van een zelfstandige, internationale onderzoeksloopbaan. Om dit te bewerkstelligen biedt een regulier FWO postdoctoraal mandaat sinds 2014 o.a. de mogelijkheid tot het opnemen van een voltijds bezoldigd onderzoeksmandaat aan een universiteit of wetenschappelijke instelling in het buitenland. Tijdens het opnemen van zo’n mandaat wordt het FWO postdoctoraal mandaat geschorst en bij terugkeer verlengd met de periode tijdens dewelke het niet werd opgenomen. Op die manier kan de onderzoeker buitenlandse onderzoekservaring opdoen zonder afstand te moeten doen van zijn/haar FWO postdoctoraal mandaat.

Hoewel beide kanalen hun eigen specifieke ontvankelijksheidsvereisten hebben, staan ze allebei open voor alle nationaliteiten. Voor de FWO aspirantmandaten geldt wel de voorwaarde dat de kandidaat in het bezit moet zijn van een masterdiploma uitgereikt door één van de landen van de EU, van de EER of Zwitserland. Figuur 1 geeft een overzicht van het percentage buitenlandse (niet-Belgische nationaliteit) FWO mandaathouders. Voor beide kanalen is een duidelijk stijgende trend zichtbaar. Daar waar er in 2006 nog 2,4% van de FWO aspiranten een niet-Belgische nationaliteit had, is dit in 2016 reeds 17,0%. Voor de FWO postdoctorale mandaten zien we een stijging van 3,7% (2006) naar 36,0% (2016).

Figuur 1. Tijdsevolutie (2006 – 2016) percentage FWO mandatarissen(*) met niet-Belgische nationaliteit

(*) Exclusief de onderzoekers tewerkgesteld op FWO onderzoeksprojecten

Predoctorale onderzoekersPostdoctorale onderzoekers0%5%10%15%20%25%30%35%40%Aandeel niet-Belgische mandaathouders20062007200820092010201120122013201420152016051015202530354020062007200820092010201120122013201420152016 Predoctorale onderzoekersPostdoctorale onderzoekers0%5%10%15%20%25%30%35%40%Aandeel niet-Belgische mandaathouders20062007200820092010201120122013201420152016051015202530354020062007200820092010201120122013201420152016 Predoctorale onderzoekersPostdoctorale onderzoekers0%10%20%30%40%Aandeel niet-Belgische mandaathouders2006200720082009201020112012201320142015201601020304020062007200820092010201120122013201420152016

Wanneer we voor 2016 de mandaathouders met een niet-Belgische nationaliteit in detail gaan analyseren dan zien we voor de FWO predoctorale onderzoekers dat 85% van hen een Europese nationaliteit (EU lidstaten + Noorwegen + Zwitserland) heeft, terwijl dit voor de FWO postdoctorale onderzoekers slechts 68% is. Dit hoeft natuurlijk niet te verbazen. Verwacht wordt dat postdoctorale onderzoekers doorgaans mobieler zijn. Bovendien zorgt de vereiste van een EU masterdiploma bij de FWO aspirantmandaten er waarschijnlijk voor dat EU nationaliteiten de bovenhand halen.

Voor de FWO aspirantmandaten met een niet-Belgische nationaliteit in 2016 (143 mandatarissen – 31 verschillende nationaliteiten) zien we dan ook voornamelijk EU landen in de top 10 van meest voorkomende nationaliteiten (zie Figuur 2): Nederland (38 - 26,6%), Duitsland (16 - 11,2%), Italië (13 - 9,1%), Spanje (11 - 7,7%), Griekenland (8 - 5,6%), het Verenigd Koninkrijk (7 - 4,9%), Frankrijk (5 - 3,5%), Polen (4 - 2,8%), Portugal (4 - 2,8%) of Rusland (4 - 2,8%). Voor de FWO postdoctorale mandaten met een niet-Belgische nationaliteit (258 mandatarissen – 47 verschillende nationaliteiten) ziet de analyse er enigszins anders uit (zie Figuur 3): Nederland (38 - 14,7%), Italië (32 - 12,4%), Duitsland (27 - 10,5%), China (23 - 8,9%), Frankrijk (18 – 7,0%), Spanje (16 – 6,2%), India (10 - 3,9%), de Verenigde staten (9 - 3,5%), Griekenland (6 - 2,3%), Polen (6 - 2,3%), Portugal (6 - 2,3%) of het Verenigd Koninkrijk (2 - 2,3%).

Figuur 2. Aantal FWO predoctorale mandatarissen met niet-Belgische nationaliteit (in functie 2016).

0510152025303540Aantal predoctorale mandatarissenNederlandDuitslandItaliëSpanjeGriekenlandVerenigd KoninkrijkFrankrijkPolenPortugalRuslandBulgarijeCanadaVerenigde StatenIndiaLibanonOostenrijkSloveniëSyriëTurkijeCyprusDenemarkenIerlandKeniaKroatiëOezbekistanRoemeniëSlowakijeThailandVenezuelaZwedenZwisterlandNationaliteit0510152025303540NederlandDuitslandItaliëSpanjeGriekenlandVerenigd KoninkrijkFrankrijkPolenPortugalRuslandBulgarijeCanadaVerenigde StatenIndiaLibanonOostenrijkSloveniëSyriëTurkijeCyprusDenemarkenIerlandKeniaKroatiëOezbekistanRoemeniëSlowakijeThailandVenezuelaZwedenZwisterland 0510152025303540Aantal predoctorale mandatarissenNederlandDuitslandItaliëSpanjeGriekenlandVerenigd KoninkrijkFrankrijkPolenPortugalRuslandBulgarijeCanadaVerenigde StatenIndiaLibanonOostenrijkSloveniëSyriëTurkijeCyprusDenemarkenIerlandKeniaKroatiëOezbekistanRoemeniëSlowakijeThailandVenezuelaZwedenZwisterlandNationaliteit0510152025303540NederlandDuitslandItaliëSpanjeGriekenlandVerenigd KoninkrijkFrankrijkPolenPortugalRuslandBulgarijeCanadaVerenigde StatenIndiaLibanonOostenrijkSloveniëSyriëTurkijeCyprusDenemarkenIerlandKeniaKroatiëOezbekistanRoemeniëSlowakijeThailandVenezuelaZwedenZwisterland 010203040Aantal predoctorale mandatarissenNederlandDuitslandItaliëSpanjeGriekenlandVerenigd KoninkrijkFrankrijkPolenPortugalRuslandBulgarijeCanadaVerenigde StatenIndiaLibanonOostenrijkSloveniëSyriëTurkijeCyprusDenemarkenIerlandKeniaKroatiëOezbekistanRoemeniëSlowakijeThailandVenezuelaZwedenZwisterlandNationaliteit010203040NederlandDuitslandItaliëSpanjeGriekenlandVerenigd KoninkrijkFrankrijkPolenPortugalRuslandBulgarijeCanadaVerenigde StatenIndiaLibanonOostenrijkSloveniëSyriëTurkijeCyprusDenemarkenIerlandKeniaKroatiëOezbekistanRoemeniëSlowakijeThailandVenezuelaZwedenZwisterland

Figuur 3. Aantal FWO postdoctorale mandatarissen met niet-Belgische nationaliteit (in functie 2016)

0510152025303540Aantal postdoctorale mandatarissenNederlandItaliëDuitslandChinaFrankrijkSpanjeIndiaVerenigde StatenGriekenlandPolenPortugalVerenigd KoninkrijkRoemeniëRuslandAustraliëColombiaCanadaHongarijeBraziliëBulgarijeCubaEstlandIerlandIranOezbekistanTurkijeArmeniëChiliEgypteEthiopiëFinlandJapanKaapverdiëLitouwenLuxemburgMaleisiëNieuw-ZeelandPakistanPeruServiëSlowakijeTunesiëVenezuelaVietnamWit-RuslandZwedenZwisterlandNationaliteit0510152025303540NederlandItaliëDuitslandChinaFrankrijkSpanjeIndiaVerenigde StatenGriekenlandPolenPortugalVerenigd KoninkrijkRoemeniëRuslandAustraliëColombiaCanadaHongarijeBraziliëBulgarijeCubaEstlandIerlandIranOezbekistanTurkijeArmeniëChiliEgypteEthiopiëFinlandJapanKaapverdiëLitouwenLuxemburgMaleisiëNieuw-ZeelandPakistanPeruServiëSlowakijeTunesiëVenezuelaVietnamWit-RuslandZwedenZwisterland 0510152025303540Aantal postdoctorale mandatarissenNederlandItaliëDuitslandChinaFrankrijkSpanjeIndiaVerenigde StatenGriekenlandPolenPortugalVerenigd KoninkrijkRoemeniëRuslandAustraliëColombiaCanadaHongarijeBraziliëBulgarijeCubaEstlandIerlandIranOezbekistanTurkijeArmeniëChiliEgypteEthiopiëFinlandJapanKaapverdiëLitouwenLuxemburgMaleisiëNieuw-ZeelandPakistanPeruServiëSlowakijeTunesiëVenezuelaVietnamWit-RuslandZwedenZwisterlandNationaliteit0510152025303540NederlandItaliëDuitslandChinaFrankrijkSpanjeIndiaVerenigde StatenGriekenlandPolenPortugalVerenigd KoninkrijkRoemeniëRuslandAustraliëColombiaCanadaHongarijeBraziliëBulgarijeCubaEstlandIerlandIranOezbekistanTurkijeArmeniëChiliEgypteEthiopiëFinlandJapanKaapverdiëLitouwenLuxemburgMaleisiëNieuw-ZeelandPakistanPeruServiëSlowakijeTunesiëVenezuelaVietnamWit-RuslandZwedenZwisterland 010203040Aantal postdoctorale mandatarissenNederlandItaliëDuitslandChinaFrankrijkSpanjeIndiaVerenigde StatenGriekenlandPolenPortugalVerenigd KoninkrijkRoemeniëRuslandAustraliëColombiaCanadaHongarijeBraziliëBulgarijeCubaEstlandIerlandIranOezbekistanTurkijeArmeniëChiliEgypteEthiopiëFinlandJapanKaapverdiëLitouwenLuxemburgMaleisiëNieuw-ZeelandPakistanPeruServiëSlowakijeTunesiëVenezuelaVietnamWit-RuslandZwedenZwisterlandNationaliteit010203040NederlandItaliëDuitslandChinaFrankrijkSpanjeIndiaVerenigde StatenGriekenlandPolenPortugalVerenigd KoninkrijkRoemeniëRuslandAustraliëColombiaCanadaHongarijeBraziliëBulgarijeCubaEstlandIerlandIranOezbekistanTurkijeArmeniëChiliEgypteEthiopiëFinlandJapanKaapverdiëLitouwenLuxemburgMaleisiëNieuw-ZeelandPakistanPeruServiëSlowakijeTunesiëVenezuelaVietnamWit-RuslandZwedenZwisterland