7.1.3Pegasus - Giving wings to your career

Een eerste groot brain gain programma in het FWO portfolio is het Pegasus-programma dat ondertussen aan zijn tweede editie toe is. Zowel het eerste (Pegasus) als het tweede ([PEGASUS]2) programma werden gecofinancierd door de Europese Commissie. Daar waar Pegasus kon rekenen op 4,9 miljoen euro COFUND FP7 financiering vanuit het European Union’s Seventh Framework Programme for research, technological development and demonstration onder de grant overeenkomst No 267216 werd er binnen COFUND Horizon2020 6,37 miljoen euro voor [PEGASUS]2 binnengehaald onder de Marie Skłodowska-Curie grant overeenkomst No 665501 vanuit het European Union’s Horizon 2020 research and innovation programma. Hoewel beide programma’s zich toespitsten op de financiering van postdoctorale onderzoekers, verschilt hun opzet enigszins. Terwijl Pegasus zich enkel focuste op inkomende mobiliteit via 1-jarige (SHORT) of 3-jarige (LONG) postdoctorale mandaten, werden er binnen [PEGASUS]2 zowel inkomende als uitgaande mandaten aangeboden, weliswaar allebei voor een periode van 3 jaar.

Pegasus (2012-2016)

Zoals hierboven reeds aangehaald, had het Pegasus-programma tot doel excellente buitenlandse postdoctorale onderzoekers naar Vlaanderen te halen (brain gain). Kandidaten konden dan ook enkel postuleren indien zij gedurende de laatste drie jaar voorafgaand aan de start van het mandaat niet langer dan 12 maanden hun hoofdactiviteit (werk of studies) in België hadden uitgeoefend.

Verspreid over 6 oproepen dienden er 711 onderzoekers een Pegasus-aanvraag in. Dit hoge aantal toont duidelijk aan dat er vanuit de internationale onderzoekswereld interesse is in een wetenschappelijke carrière in Vlaanderen. Over alle oproepen heen werden er 91 Pegasus-mandaten toegekend (Figuur 5): 65 van het 1-jarige type (SHORT) en 26 van het 3-jarige type (LONG). De toegekende mandaten waren op volgende wijze verspreid over de FWO wetenschapsgebieden (Figuur 6): biologische wetenschappen (11 - 12,1%), cultuurwetenschappen (9 - 9,9%), gedrags- en maatschappijwetenschappen (9 - 9,9%), interdisciplinair (2 - 2,2%), medische wetenschappen (15 - 16,5%) en wetenschap en technologie (45 - 49,5%).

Figuur 5. Verdeling Pegasus-mandaten volgens type (aantal)

SHORTLONG6526 SHORTLONG6526 SHORTLONG6526

Figuur 6. Verdeling Pegasus-mandaten volgens wetenschapsgebied (aantal)

MEDBIOCULTGMWTINT151199452 MEDBIOCULTGMWTINT151199452 MEDBIOCULTGMWTINT151199452

Maar liefst 31 verschillende nationaliteiten (zie Figuur 7) waren vertegenwoordigd onder de 91 Pegasus-mandatarissen. De meeste onder hen hadden de Italiaanse nationaliteit (17 – 18,7%). 7 (7,7%) hadden de Belgische nationaliteit. Daarnaast waren ook met 4 of meer mandatarissen vertegenwoordigd: China (7 - 7,7%), Nederland (7 - 7,7%), Duitsland (5 - 5,5%), India (5 - 5,5%), Frankrijk (4 – 4,4%) en de Verenigde Staten (4 – 4,4%).

Figuur 7. Verdeling nationaliteiten 91 Pegasus-mandaathouders

024681012141618Aantal mandatarissenItaliëBelgiëChinaNederlandDuitslandIndiaFrankrijkVerenigde StatenSpanjeTsjechiëTurkijeVerenigd KoninkrijkAustraliëBulgarijeGriekenlandOostenrijkCanadaCubaFinlandIerlandIndonesiëJapanNepalNoorwegenPolenPortugalRoemeniëRuslandServiëTaiwanZwedenNationaliteit024681012141618ItaliëBelgiëChinaNederlandDuitslandIndiaFrankrijkVerenigde StatenSpanjeTsjechiëTurkijeVerenigd KoninkrijkAustraliëBulgarijeGriekenlandOostenrijkCanadaCubaFinlandIerlandIndonesiëJapanNepalNoorwegenPolenPortugalRoemeniëRuslandServiëTaiwanZweden 024681012141618Aantal mandatarissenItaliëBelgiëChinaNederlandDuitslandIndiaFrankrijkVerenigde StatenSpanjeTsjechiëTurkijeVerenigd KoninkrijkAustraliëBulgarijeGriekenlandOostenrijkCanadaCubaFinlandIerlandIndonesiëJapanNepalNoorwegenPolenPortugalRoemeniëRuslandServiëTaiwanZwedenNationaliteit024681012141618ItaliëBelgiëChinaNederlandDuitslandIndiaFrankrijkVerenigde StatenSpanjeTsjechiëTurkijeVerenigd KoninkrijkAustraliëBulgarijeGriekenlandOostenrijkCanadaCubaFinlandIerlandIndonesiëJapanNepalNoorwegenPolenPortugalRoemeniëRuslandServiëTaiwanZweden 051015Aantal mandatarissenItaliëBelgiëChinaNederlandDuitslandIndiaFrankrijkVerenigde StatenSpanjeTsjechiëTurkijeVerenigd KoninkrijkAustraliëBulgarijeGriekenlandOostenrijkCanadaCubaFinlandIerlandIndonesiëJapanNepalNoorwegenPolenPortugalRoemeniëRuslandServiëTaiwanZwedenNationaliteit051015ItaliëBelgiëChinaNederlandDuitslandIndiaFrankrijkVerenigde StatenSpanjeTsjechiëTurkijeVerenigd KoninkrijkAustraliëBulgarijeGriekenlandOostenrijkCanadaCubaFinlandIerlandIndonesiëJapanNepalNoorwegenPolenPortugalRoemeniëRuslandServiëTaiwanZweden

 

Na afloop van het Pegasus-programma voerde het FWO in september 2016 een survey uit onder de Pegasus-mandatarissen teneinde het Pegasus-programma en de impact hiervan voor het Vlaams onderzoek en de betrokken onderzoekers zelf te evalueren. In de vragenlijst werd vooral gefocust op de impact die het Pegasus-mandaat had op hun carrière. In totaal vulden 63 van de 91 Pegasus-mandaathouders de survey in (response rate: 69,2%).

Het merendeel van de respondenten waren extreem (18 - 28,6%) tot zeer (31 - 49,2%) tevreden met het Pegasus-mandaat (Figuur 8) en vonden dat het mandaat bepalend was voor (9 - 14,3%) of sterk bijdroeg (31 - 49,2%) tot hun toekomstige carrière (Figuur 9). 58,7% van de respondenten waren op het moment van de bevraging nog steeds actief als postdoctoraal onderzoeker, terwijl 14,3% en 9,5% respectievelijk een permanente academische positie of tenure track positie had. 9,5% onder hen was professioneel actief in de niet-academische sector, 3,2% was werkloos en 4,8% antwoordde ‘andere’ op de vraag naar hun huidige tewerkstelling. Bijna alle respondenten omschreven hun bijdrage aan de Vlaamse onderzoeksgroep (Figuur 10) waarvan ze deel uitmaakten als hoog (17 - 27,0%) of positief (44 - 69,8%) en beoordeelden de impact van het mandaat op hun onderzoekscapaciteiten (Figuur 11) als zeer hoog (13 - 20,6%), hoog (39 - 61,9%) of positief (11 - 17,5%). Daarnaast vonden 15,9%, 39,7% en 38,1% onder hen de bijdrage van het Pegasus-mandaat aan hun professioneel netwerk respectievelijk zeer hoog, hoog en positief (Figuur 12).

Wat de retentie van Pegasus-mandatarissen in Vlaanderen betreft, leverde de bevraging volgende resultaten op. 52,4% van de respondenten bleef in Vlaanderen (33 mandatarissen) onmiddellijk na het Pegasus-mandaat en 44,4% van de respondenten (28 mandatarissen) was op het moment van de bevraging (september 2016) in Vlaanderen actief. Slechts 3 hiervan, hebben de Belgische nationaliteit. De overige 28,6% (18 mandatarissen) en 27,0% (17 mandatarissen) keerden respectievelijk terug naar hun thuisland of waren op het moment van de bevraging elders in het buitenland actief (Figuur 13). Zo goed als alle respondenten gaven op het moment van de bevraging aan nog op frequente (61,9% - 39 mandatarissen) of occasionele basis (27,0% - 17 mandatarissen) basis samen te werken met hun Vlaamse onthaalgroep. Slechts 3 respondenten (4,8%) van de respondenten gaf aan niet (meer) samen te werken met de Vlaamse onthaalgroep. De overige respondenten gaven als antwoord dat ze op dit ogenblik niet langer samenwerkten met de Vlaamse onthaalgroep, maar dat ze dit wel planden naar de toekomst toe (4,8%) of samenwerkingen hadden met andere onderzoeksgroepen in Vlaanderen (1,6%). Het hoge aantal respondenten dat op het moment van de bevraging nog op frequente of occasionele basis samenwerkte met de Vlaamse onthaalgroep werd mogelijks gestuurd door het feit dat de helft ervan nog in Vlaanderen (en dus mogelijks aan de Pegasus-onthaalinstelling) actief waren. Desalniettemin gaf de andere helft aan in het buitenland professioneel actief te zijn. Samengevat kan uit deze survey besloten worden dat het Pegasus-mandaat een positieve impact had op zowel de carrière van de betrokken onderzoeker als op Vlaanderen als onderzoeksregio.

Figuur 8. Algemene tevredenheid (aantal)

Extremely satisfiedVery satisfiedSatisfiedSlightly satisfiedNot satisfied1831122 Extremely satisfiedVery satisfiedSatisfiedSlightly satisfiedNot satisfied1831122 Extremely satisfiedVery satisfiedSatisfiedSlightly satisfiedNot satisfied1831122

Figuur 9. Bijdrage aan toekomstige carrière (aantal)

DecisiveHighlyPositivelyVery littleNot at all931194 DecisiveHighlyPositivelyVery littleNot at all931194 DecisiveHighlyPositivelyVery littleNot at all931194

Figuur 10. Bijdrage aan Vlaamse onderzoeksgroep (aantal)

HighPositiveVery littleNo contribution1744 HighPositiveVery littleNo contribution1744 HighPositiveVery littleNo contribution1744

Figuur 11. Impact op onderzoekscapaciteiten (aantal).

Very highHighPositiveVery littleNo impact133911 Very highHighPositiveVery littleNo impact133911 Very highHighPositiveVery littleNo impact133911

Figuur 12. Impact professioneel netwerk (aantal)

Very highHighPositiveVery littleNo impact10252422 Very highHighPositiveVery littleNo impact10252422 Very highHighPositiveVery littleNo impact10252422

Figuur 13. Professioneel actief (aantal) op moment van bevraging (september 2016)

VlaanderenBuitenland (excl. thuisland)Thuisland281718 VlaanderenBuitenland (excl. thuisland)Thuisland281718 VlaanderenBuitenland (excl. thuisland)Thuisland281718

[PEGASUS]2 (2015-2020)

Naar het einde van het eerste Pegasus-programma (2012-2016) toe werd een hernieuwde versie [Pegasus]2 gelanceerd. In tegenstelling tot het eerste programma zet dit postdoctoraal programma in op zowel INKOMENDE als UITGAANDE mobiliteit en dit telkens voor een periode van 3 jaar. In 2016 vonden de enige twee oproepen van het programma plaats. In totaal dienden 248 onderzoekers een aanvraag in: 202 voor een INKOMEND mandaat en 46 voor een UITGAAND mandaat. Hiervan werden er respectievelijk 11 en 49 toegekend (situatie april 2017).

INKOMENDE [PEGASUS]2-mandaten: Net zoals dit het geval was bij het eerste Pegasus-programma, hadden de INKOMENDE mandaten tot doel excellente buitenlandse postdoctorale onderzoekers naar Vlaanderen te halen (brain gain). Opnieuw konden kandidaten (met een maximale postdoctorale anciënniteit van drie jaar) enkel postuleren indien zij gedurende de laatste drie jaar voorafgaand aan de start van het mandaat niet langer dan 12 maanden doorgebracht hadden in België of er hun hoofdactiviteit (werk of studies) hadden uitgeoefend.

22 verschillende nationaliteiten waren vertegenwoordigd onder de 49 INKOMENDE [PEGASUS]2-mandatarissen. Sommigen onder hen hadden een dubbele nationaliteit (zie Figuur 14). Onder hen is de Duitse met 6 mandaten (12,2%) het meest vertegenwoordigt. Andere nationaliteiten met 3 of meer mandatarissen zijn: Frankrijk (5 – 10,2%), Italië (5 – 10,2%), België (4 – 8,2%), China (3 – 6,1%), India (3 – 6,1%) en de Verenigde Staten (3 – 6,1%). Samen vertegenwoordigen deze landen bijna 60% van de nationaliteiten (dubbele nationaliteiten buiten beschouwing gelaten).

 

Figuur 14. Verdeling nationaliteiten 49 INKOMENDE [PEGASUS]²-mandatarissen

0123456Aantal mandatarissenDuitslandItaliëFrankrijkBelgiëChinaIndiaVerenigde StatenBraziliëIerlandSpanjeZwitserlandCanadaDuitsland-PolenDuitsland-Verenigd KoninkrijkHongarijeNederlandNieuw-ZeelandPeru-BelgiëSloveniëTaiwanTsjechiëVerenigde Staten-FrankrijkZwitserland-ServiëNationaliteit0123456DuitslandItaliëFrankrijkBelgiëChinaIndiaVerenigde StatenBraziliëIerlandSpanjeZwitserlandCanadaDuitsland-PolenDuitsland-Verenigd KoninkrijkHongarijeNederlandNieuw-ZeelandPeru-BelgiëSloveniëTaiwanTsjechiëVerenigde Staten-FrankrijkZwitserland-Servië 0123456Aantal mandatarissenDuitslandItaliëFrankrijkBelgiëChinaIndiaVerenigde StatenBraziliëIerlandSpanjeZwitserlandCanadaDuitsland-PolenDuitsland-Verenigd KoninkrijkHongarijeNederlandNieuw-ZeelandPeru-BelgiëSloveniëTaiwanTsjechiëVerenigde Staten-FrankrijkZwitserland-ServiëNationaliteit0123456DuitslandItaliëFrankrijkBelgiëChinaIndiaVerenigde StatenBraziliëIerlandSpanjeZwitserlandCanadaDuitsland-PolenDuitsland-Verenigd KoninkrijkHongarijeNederlandNieuw-ZeelandPeru-BelgiëSloveniëTaiwanTsjechiëVerenigde Staten-FrankrijkZwitserland-Servië 0246Aantal mandatarissenDuitslandItaliëFrankrijkBelgiëChinaIndiaVerenigde StatenBraziliëIerlandSpanjeZwitserlandCanadaDuitsland-PolenDuitsland-Verenigd KoninkrijkHongarijeNederlandNieuw-ZeelandPeru-BelgiëSloveniëTaiwanTsjechiëVerenigde Staten-FrankrijkZwitserland-ServiëNationaliteit0246DuitslandItaliëFrankrijkBelgiëChinaIndiaVerenigde StatenBraziliëIerlandSpanjeZwitserlandCanadaDuitsland-PolenDuitsland-Verenigd KoninkrijkHongarijeNederlandNieuw-ZeelandPeru-BelgiëSloveniëTaiwanTsjechiëVerenigde Staten-FrankrijkZwitserland-Servië

De 49 INKOMENDE [PEGASUS]2-mandatarissen waren op volgende wijze verspreid over de FWO wetenschapsgebieden (zie Figuur 15): biologische wetenschappen (8 – 16,3%), cultuurwetenschappen (7 – 14,3%), gedrags- en maatschappijwetenschappen (9 – 18,4%), interdisciplinair (1 – 2,0%), medische wetenschappen (8 – 16,3%) en wetenschap en technologie (16 – 32,7%).

Figuur 15. Verdeling INKOMENDE [PEGASUS]²-mandaten volgens wetenschapsgebied

MEDBIOCULTGMWTINT8879161 MEDBIOCULTGMWTINT8879161 MEDBIOCULTGMWTINT8879161

UITGAANDE [PEGASUS]2-mandaten: Naast de INKOMENDE mandaten, omvatte het [PEGASUS]2-programma ook UITGAANDE mandaten. Een UITGAAND mandaat laat junior postdoctorale onderzoekers toe de eerste twee jaar van hun mandaat in het buitenland door te brengen. Om in aanmerking te komen dienden onderzoekers dan ook één jaar onmiddellijk voorafgaand aan de indiening als onderzoeker in de Vlaamse Gemeenschap werkzaam te zijn. Na twee jaar in het buitenland volgt er een terugkeerjaar aan de Vlaamse onthaalinstelling om de opgedane expertise in Vlaanderen te verankeren.

De 11 UITGAANDE [PEGASUS]2-mandatarissen waren op volgende wijze verspreid over de FWO wetenschapsgebieden (Figuur 16): cultuurwetenschappen (2 - 18,2%), gedrags- en maatschappijwetenschappen (3 - 27,3%), interdisciplinair (1 - 9,1%), medische wetenschappen (1 – 9,1%) en wetenschap en technologie (4 - 36,4%).

De meeste UITGAANDE mandatarissen hebben de Belgische nationaliteit (9 – 81,8%). De twee overige mandatarissen hadden de Italiaanse en Nederlandse nationaliteit. De Verenigde Staten is de meest voorkomende bestemming (5 – 45,5%) gevolgd door de Duitsland (3 – 27,3%), Australië (1 – 9,1%), Canada (1 – 9,1%) en het Verenigd Koninkrijk (1 – 9,1%).

Figuur 16. Verdeling UITGAANDE [PEGASUS]²-mandaten volgens wetenschapsgebied

MEDBIOCULTGMWTINT12341 MEDBIOCULTGMWTINT12341 MEDBIOCULTGMWTINT12341