7.1.4Odysseus - Top Science in Flanders

Een ander groot FWO brain gain financieringskanaal is het Odysseus programma dat uitstekende meer senior postdoctorale onderzoekers die buiten Vlaanderen een carrière hebben opgebouwd naar Vlaanderen haalt. Aanvragers dienen dan ook minstens één jaar voor de datum van de aanvraag aangesteld te zijn aan een buitenlandse instelling. Bovendien moeten kandidaten gedurende minstens drie jaar in de afgelopen vijf jaar aan een buitenlandse instelling verbonden zijn geweest. Het unieke van dit programma is de combinatie van een vaste aanstelling aan een Vlaamse universiteit en voldoende projectfinanciering om een eigen onderzoeksgroep te kunnen uitbouwen of om een onderzoekslijn op te zetten. Deze combinatie is de ideale startpositie om kwaliteitsvol onderzoek van een internationaal hoogstaand niveau naar Vlaanderen te halen.

Voor Odysseus voorziet de Vlaamse overheid een jaarlijks geïndexeerde toelage bovenop de FWO basisfinanciering. Voor 2016 bedroeg dit zo goed als 58 miljoen EUR voor een periode van 5 jaar. Dit budget wordt aangewend om binnen het Odysseus programma twee verschillende types aan onderzoekers van startfinanciering te voorzien: Odysseus Groep I en Odysseus Groep II.

Odysseus Groep I

Odysseus Groep I projecthouders zijn onderzoekers die internationaal erkend worden als toonaangevend in hun vakdomein en die al een vaste aanstelling aan een buitenlandse universiteit hebben. Naast een ZAP kaderplaats aan de Vlaamse onthaalinstelling kan dit type onderzoekers 400.000 EUR tot 1.500.000 EUR per jaar aan Odysseus financiering bekomen (2 miljoen EUR tot 7,5 miljoen EUR voor de periode van 5 jaar).

Sinds de start van het programma in 2006 werden er reeds 34 Odysseus Groep I projecten goedgekeurd. De verdeling volgens wetenschapsdomein ziet er als volgt uit (Figuur 17): biologische wetenschappen (4 – 11,8%), cultuurwetenschappen (3 – 8,8%), gedrags- en maatschappijwetenschappen (7 – 20,6%), medische wetenschappen (11 – 32,4%) en wetenschap en technologie (9 – 26,5%).

Figuur 17. Verdeling Odysseus Groep I volgens wetenschapsgebied

MEDBIOCULTGMWT114379 MEDBIOCULTGMWT114379 MEDBIOCULTGMWT114379

Figuur 18. Verdeling nationaliteiten 34 Odysseus Groep I projecthouders

024681012141618Aantal granteesBelgiëNederlandDuitslandVerenigd KoninkrijkGriekenlandHongarijeItaliëTsjechiëVerenigde StatenZwitserlandNationaliteit024681012141618BelgiëNederlandDuitslandVerenigd KoninkrijkGriekenlandHongarijeItaliëTsjechiëVerenigde StatenZwitserland 024681012141618Aantal granteesBelgiëNederlandDuitslandVerenigd KoninkrijkGriekenlandHongarijeItaliëTsjechiëVerenigde StatenZwitserlandNationaliteit024681012141618BelgiëNederlandDuitslandVerenigd KoninkrijkGriekenlandHongarijeItaliëTsjechiëVerenigde StatenZwitserland 051015Aantal granteesBelgiëNederlandDuitslandVerenigd KoninkrijkGriekenlandHongarijeItaliëTsjechiëVerenigde StatenZwitserlandNationaliteit051015BelgiëNederlandDuitslandVerenigd KoninkrijkGriekenlandHongarijeItaliëTsjechiëVerenigde StatenZwitserland

Wat de nationaliteiten van de Odysseus Groep I projecthouders betreft (Figuur 18), hebben de helft de Belgische nationaliteit (17 – 50,0%). Dit hoeft niet te verbazen aangezien het programma initieel zo ontworpen was om Vlaamse toponderzoekers terug naar Vlaanderen te halen. De top vijf wordt vervolledigd door Nederland (6 – 17,6%), Duitsland (3 – 8,8%) en het Verenigd Koninkrijk (2 – 5,9%).

Odysseus Groep II

Odysseus Groep II projecthouders zijn onderzoekers die minimaal 3 jaar postdoctorale ervaring in het buitenland hebben en waarvan het wetenschappelijke werk vooraanstaande vakgenoten ervan overtuigt dat deze onderzoekers het potentieel hebben om door te groeien tot een internationaal vooraanstaande positie. Naast een postdoctoraal mandaat aan de Vlaamse onthaalinstelling kunnen dit type onderzoekers 100.000 EUR tot 200.000 EUR per jaar aan Odysseus financiering bekomen (500.000 EUR tot 1 miljoen EUR voor de periode van 5 jaar).

Sinds de start van het programma in 2006 werden er reeds 54 Odysseus Groep II projecten goedgekeurd. De verdeling volgens wetenschapsdomein ziet er als volgt uit (Figuur 19): biologische wetenschappen (10 – 18,5%), cultuurwetenschappen (2 – 3,7%), gedrags- en maatschappijwetenschappen (9 – 16,7%), medische wetenschappen (13 – 24,1%) en wetenschap en technologie (20 – 37,0%).

Wat de nationaliteiten van de Odysseus Groep II projecthouders betreft (Figuur 20), hebben meer dan de helft de Belgische nationaliteit (31 – 57,4%). De top drie wordt vervolledigd door Duitsland (7 – 13,0%) en Nederland (6 – 11,1%).

Figuur 19. Verdeling Odysseus Groep II volgens wetenschapsgebied

MEDBIOCULTGMWT13102920 MEDBIOCULTGMWT13102920 MEDBIOCULTGMWT13102920

Figuur 20. Verdeling nationaliteiten 54 Odysseus Groep II projecthouders

05101520253035Aantal granteesBelgiëDuitslandNederlandItaliëBulgarijeFrankrijkGriekenlandHongarijeSingaporeVerenigd KoninkrijkVerenigde StatenNationaliteit05101520253035BelgiëDuitslandNederlandItaliëBulgarijeFrankrijkGriekenlandHongarijeSingaporeVerenigd KoninkrijkVerenigde Staten 05101520253035Aantal granteesBelgiëDuitslandNederlandItaliëBulgarijeFrankrijkGriekenlandHongarijeSingaporeVerenigd KoninkrijkVerenigde StatenNationaliteit05101520253035BelgiëDuitslandNederlandItaliëBulgarijeFrankrijkGriekenlandHongarijeSingaporeVerenigd KoninkrijkVerenigde Staten 0102030Aantal granteesBelgiëDuitslandNederlandItaliëBulgarijeFrankrijkGriekenlandHongarijeSingaporeVerenigd KoninkrijkVerenigde StatenNationaliteit0102030BelgiëDuitslandNederlandItaliëBulgarijeFrankrijkGriekenlandHongarijeSingaporeVerenigd KoninkrijkVerenigde Staten