3.1.1 Instroom in het Vlaamse hoger onderwijs

In het academiejaar 2015-2016 stroomden 47.457 generatiestudenten in het Vlaamse hoger onderwijs in. Meer dan de helft van deze generatiestudenten (26.614 generatiestudenten of 56,08%) startte een professionele bacheloropleiding aan een hogeschool. De academische opleidingen trokken 43,92% (of 20.843 generatiestudenten) aan van het totale aantal generatiestudenten. Van deze laatste groep van generatiestudenten stroomden 19.723 studenten (of 94,63%) in in een academische opleiding aan een universiteit en 1.120 studenten (of 5,37%) in een academische opleiding aan een hogeschool (1.023 generatiestudenten in een kunstopleiding en 97 in de Hogere Zeevaartschool). Vanaf het academiejaar 2013-2014 worden alle academische opleidingen, met uitzondering van de academische opleidingen in de kunsten en de academische opleidingen van de Hogere Zeevaartschool, aangeboden door de universiteiten. De academische kunstopleidingen in de studiegebieden Muziek en podiumkunsten en Audiovisuele en beeldende kunst worden door de hogescholen aangeboden in het kader van een School of Arts.  

Figuur 1 geeft de evolutie weer van het aantal generatiestudenten over de periode 2006-2007 tot en met 2015-2016, opgesplitst naar professionele bacheloropleidingen (PBA), academische bacheloropleidingen (ABA) en totaal. Het betreft hier de actieve inschrijvingen van generatiestudenten, zijnde die inschrijvingen waarvoor de student niet is uitgeschreven in de loop van het academiejaar. Bekeken over de gehele periode is het aantal generatiestudenten in het Vlaamse hoger onderwijs met 12,49% toegenomen (van 42.186 generatiestudenten in het academiejaar 2006-2007 naar 47.457 in 2015-2016). De grootste stijging heeft zich voorgedaan bij de professionele bacheloropleidingen (+ 17,71% of een toename van 22.609 generatiestudenten in 2006-2007 naar 26.614 in 2015-2016). In dezelfde periode kenden de academische bacheloropleidingen een toename van het aantal generatiestudenten met 6,47% (van 19.577 in 2006-2007 naar 20.843 in 2015-2016). In het academiejaar 2010-2011 werd het grootste aantal generatiestudenten in de academische bacheloropleidingen geteld, namelijk 21.224. In de daarop volgende academiejaren kende het aantal generatiestudenten in deze opleidingen een lichte afname, om de laatste jaren te stabiliseren. 

Figuur 1. Evolutie van het aantal generatiestudenten in het hoger onderwijs

Academische BacheloropleidingProfessionele BacheloropleidingTotaal05.00010.00015.00020.00025.00030.00035.00040.00045.00050.000Aantal generatiestudenten2006-20072007-20082008-20092009-20102010-20112011-20122012-20132013-20142014-20152015-2016Academiejaar050001000015000200002500030000350004000045000500002006-20072007-20082008-20092009-20102010-20112011-20122012-20132013-20142014-20152015-2016 Academische BacheloropleidingProfessionele BacheloropleidingTotaal010.00020.00030.00040.00050.000Aantal generatiestudenten2006-20072007-20082008-20092009-20102010-20112011-20122012-20132013-20142014-20152015-2016Academiejaar010000200003000040000500002006-20072007-20082008-20092009-20102010-20112011-20122012-20132013-20142014-20152015-2016 Academische BacheloropleidingProfessionele BacheloropleidingTotaal010.00020.00030.00040.00050.000Aantal generatiestudenten2006-20072007-20082008-20092009-20102010-20112011-20122012-20132013-20142014-20152015-2016Academiejaar010000200003000040000500002006-20072007-20082008-20092009-20102010-20112011-20122012-20132013-20142014-20152015-2016

De verhouding van het aantal generatiestudenten in het Vlaamse hoger onderwijs ten opzichte van het aantal achttienjarigen woonachtig in Vlaanderen geeft een indicatie van de participatie aan het hoger onderwijs. De cijfers van het aantal achttienjarigen omvatten het aantal achttienjarigen in het Vlaams Gewest + 50% van het aantal  achttienjarigen woonachtig in het Brussels Gewest (Bron: NIS). Globaal genomen kan men stellen dat meer dan 60% van de achttienjarigen een kans waagt in het hoger onderwijs: in het academiejaar 2015-2016 was de verhouding van het totaal aantal generatiestudenten in het Vlaamse hoger onderwijs ten opzichte van het aantal achttienjarigen 64,14%. In het academiejaar 2006-2007 bedroeg deze relatieve deelname aan het hoger onderwijs 57,55%. De toename is in hoofdzaak te wijten aan de toename van het aantal generatiestudenten.

Opgesplitst naar professionele en academische bacheloropleidingen bedroeg in het academiejaar 2015-2016 de verhouding van het aantal generatiestudenten ten opzichte van het aantal Vlaamse achttienjarigen voor de professionele bacheloropleidingen 35,97% en voor de academische bacheloropleidingen 28,17%. 

Bij de professionele bacheloropleidingen koos in het academiejaar 2015-2016 bijna een derde van het aantal generatiestudenten (30,54% of 8.129 generatiestudenten) voor een opleiding in het studiegebied Handelswetenschappen en bedrijfskunde. Het studiegebied Gezondheidszorg heeft in 2015-2016 het studiegebied Onderwijs van de tweede plaats gestoten. Het aantal generatiestudenten in het studiegebied Gezondheidszorg blijft immers gestaag toenemen: van 3.478 generatiestudenten in 2006-2007 naar 4.883 in 2015-2016. Vooral de laatste twee academiejaren is, na een lichte terugval in 2012-2013 en 2013-2014, de groei uitgesproken. 

In het studiegebied Onderwijs zet de daling van het aantal generatiestudenten, ingezet in het academiejaar 2011-2012, zich verder: terwijl in het academiejaar 2010-2011 nog 5.787 generatiestudenten instroomden in dit studiegebied, was dit aantal afgenomen tot 4.550 in 2015-2016. Daarmee wordt het studiegebied Onderwijs het derde populairste studiegebied bij de instromende generatiestudenten.

Figuur 2 geeft voor de professionele bacheloropleidingen de studiegebieden weer met meer dan 1.000 generatiestudenten, en dit zowel voor het academiejaar 2006-2007 als voor 2015-2016.

Figuur 2. Generatiestudenten in de professionele bacheloropleidingen in studiegebieden met meer dan 1.000 generatiestudenten

2006-20072015-201601.0002.0003.0004.0005.0006.0007.0008.0009.000Aantal generatiestudentenGezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkStudiegebieden0100020003000400050006000700080009000GezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werk 2006-20072015-201602.0004.0006.0008.000Aantal generatiestudentenGezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkStudiegebieden02000400060008000GezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werk 2006-20072015-201602.0004.0006.0008.000Aantal generatiestudentenGezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkStudiegebieden02000400060008000GezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werk

Van de generatiestudenten die in het academiejaar 2015-2016 instroomden in een academische bacheloropleiding kozen 2.338 studenten (of 11,22%) voor een opleiding in het studiegebied Rechten, notariaat en criminologische wetenschappen. Het studiegebied Economische en toegepaste economische wetenschappen is het tweede populairste studiegebied: in 2015-2016 kozen 2.054 generatiestudenten (of 9,85%) voor een opleiding in dit studiegebied. Het studiegebied Industriële wetenschappen en techniek komt op de derde plaats en trekt 1.795 generatiestudenten  aan (= 8,61% van het aantal generatiestudenten in een academische bacheloropleiding).
 

Figuur 3 geeft voor de academische bacheloropleidingen de studiegebieden weer met meer dan 1.000 generatiestudenten, en dit zowel voor het academiejaar 2006-2007 als voor 2015-2016.

Figuur 3. Generatiestudenten in de academische bacheloropleidingen in studiegebieden met meer dan 1.000 generatiestudenten

2006-20072015-201602004006008001.0001.2001.4001.6001.8002.0002.2002.400Aantal generatiestudentenBewegings- & revalidatiewet.Economische wet. & TEWHandelswet. & bedrijfskundeIndustriëlewet. & technologiePolitieke & sociale wet.Psychologie & pedag. wet.Rechtennotariaat & crim. wet.Taal- & letterkundeToegepaste wetenschappenWetenschappenStudiegebieden020040060080010001200140016001800200022002400Bewegings- & revalidatiewet.Economische wet. & TEWHandelswet. & bedrijfskundeIndustriëlewet. & technologiePolitieke & sociale wet.Psychologie & pedag. wet.Rechtennotariaat & crim. wet.Taal- & letterkundeToegepaste wetenschappenWetenschappen 2006-20072015-201605001.0001.5002.000Aantal generatiestudentenBewegings- & revalidatiewet.Economische wet. & TEWHandelswet. & bedrijfskundeIndustriëlewet. & technologiePolitieke & sociale wet.Psychologie & pedag. wet.Rechtennotariaat & crim. wet.Taal- & letterkundeToegepaste wetenschappenWetenschappenStudiegebieden0500100015002000Bewegings- & revalidatiewet.Economische wet. & TEWHandelswet. & bedrijfskundeIndustriëlewet. & technologiePolitieke & sociale wet.Psychologie & pedag. wet.Rechtennotariaat & crim. wet.Taal- & letterkundeToegepaste wetenschappenWetenschappen 2006-20072015-201605001.0001.5002.000Aantal generatiestudentenBewegings- & revalidatiewet.Economische wet. & TEWHandelswet. & bedrijfskundeIndustriëlewet. & technologiePolitieke & sociale wet.Psychologie & pedag. wet.Rechtennotariaat & crim. wet.Taal- & letterkundeToegepaste wetenschappenWetenschappenStudiegebieden0500100015002000Bewegings- & revalidatiewet.Economische wet. & TEWHandelswet. & bedrijfskundeIndustriëlewet. & technologiePolitieke & sociale wet.Psychologie & pedag. wet.Rechtennotariaat & crim. wet.Taal- & letterkundeToegepaste wetenschappenWetenschappen

Tabel 1 geeft voor de generatiestudenten in het academiejaar 2015-2016 het aantal inschrijvingen weer in de STEM-richtingen  en de niet STEM-richtingen, en dit zowel voor de professionele bacheloropleidingen (PBA) als voor de academische bacheloropleidingen (ABA). Het aandeel van de generatiestudenten in de STEM-richtingen ten opzichte van het totaal aantal generatiestudenten is ten opzichte van het academiejaar 2013-2014 lichtjes toegenomen. In het academiejaar 2015-2016 bedraagt voor de professionele bacheloropleidingen het aandeel van de generatiestudenten in de STEM-richtingen 26,25% (tegenover 24,98 in 2013-2014) en voor de academische bacheloropleidingen 31,13% (30,29% in 2013-2014).

Tabel 1. Inschrijvingen in het academiejaar 2015-2016 van de generatiestudenten in STEM en niet-STEM studierichtingen

Aantal inschrijvingenAantal STEMAantal Zorg STEMAantal Lichte STEMAantal Niet-STEMSTEM
PBA26.6146.9863.6303715.96126,25%
ABA20.8436.4883.4941.1909.67131,13%
Totaal47.45713.4747.1241.22725.63228,39%
Aantal inschrijvingenAantal STEMAantal Zorg STEMAantal Lichte STEMAantal Niet-STEMSTEM
PBA26.6146.9863.6303715.96126,25%
ABA20.8436.4883.4941.1909.67131,13%
Totaal47.45713.4747.1241.22725.63228,39%
Aantal inschrijvingenAantal STEMAantal Zorg STEMAantal Lichte STEMAantal Niet-STEMSTEM
PBA26.6146.9863.6303715.96126,25%
ABA20.8436.4883.4941.1909.67131,13%
Totaal47.45713.4747.1241.22725.63228,39%

Van de generatiestudenten die in het academiejaar 2015-2016 instroomden in het Vlaamse hoger onderwijs zijn er ongeveer 55% vrouwelijke studenten en 45% mannelijke studenten. Deze verhouding is de laatste 10 jaar ongeveer constant gebleven. In de professionele bacheloropleidingen ligt het aandeel vrouwelijke generatiestudenten hoger dan bij de academische bacheloropleidingen, namelijk 56,7% tegenover 51,9% in 2015-2016. De verhouding vrouwelijke generatiestudenten ten opzichte van het aantal vrouwelijke achttienjarigen woonachtig in Vlaanderen bedraagt in het academiejaar 2015-2016 71,4%, voor de mannelijke generatiestudenten ten opzichte van het aantal mannelijke achttienjarige is dit percentage 57,1%. Er participeren derhalve beduidend meer vrouwelijke achttienjarigen aan het hoger onderwijs dan mannelijke.  

Figuur 4, die zowel voor de professionele als voor de academische opleidingen de genderverhouding voor de studiegebieden met het grootst aantal generatiestudenten in het academiejaar 2015-2016 weergeeft, geeft duidelijk aan dat er op het gebied van gender grote verschillen tussen de studiegebieden bestaan. Bij de professionele bacheloropleidingen trokken de studiegebieden Gezondheidszorg, Onderwijs en Sociaal-agogisch werk hoofdzakelijk vrouwelijke generatiestudenten aan. In het studiegebied Industriële wetenschappen stroomden overwegend mannelijke generatiestudenten in. Ook bij de academische opleidingen zijn er grote verschillen in de man/vrouw verhouding tussen de studiegebieden. Zo trokken de studiegebieden Industriële wetenschappen en technologie, Toegepaste wetenschappen en Wetenschappen een overwegend mannelijk studentenpubliek aan. In het studiegebied Psychologie en pedagogische wetenschappen stroomden overwegend vrouwelijke generatiestudenten in (ongeveer 85%).

Figuur 4. Genderverhouding generatiestudenten

MannenVrouwen0%10%20%30%40%50%60%70%80%90%100%Genderverhouding generatiestudentenGezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkTotaal professionele bachelorsBewegings- en revalidatiewet.Economische wet.en TEWPsychologie en pedagogische wet.Rechten. notariaat en criminologische wet.Toegepaste wetenschappenWetenschappenTotaal academische bachelorsStudiegebieden0102030405060708090100GezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkTotaal professionele bachelorsBewegings- en revalidatiewet.Economische wet.en TEWPsychologie en pedagogische wet.Rechten. notariaat en criminologische wet.Toegepaste wetenschappenWetenschappenTotaal academische bachelors MannenVrouwen0%20%40%60%80%100%Genderverhouding generatiestudentenGezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkTotaal professionele bachelorsBewegings- en revalidatiewet.Economische wet.en TEWPsychologie en pedagogische wet.Rechten. notariaat en criminologische wet.Toegepaste wetenschappenWetenschappenTotaal academische bachelorsStudiegebieden020406080100GezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkTotaal professionele bachelorsBewegings- en revalidatiewet.Economische wet.en TEWPsychologie en pedagogische wet.Rechten. notariaat en criminologische wet.Toegepaste wetenschappenWetenschappenTotaal academische bachelors MannenVrouwen0%20%40%60%80%100%Genderverhouding generatiestudentenGezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkTotaal professionele bachelorsBewegings- en revalidatiewet.Economische wet.en TEWPsychologie en pedagogische wet.Rechten. notariaat en criminologische wet.Toegepaste wetenschappenWetenschappenTotaal academische bachelorsStudiegebieden020406080100GezondheidszorgHandelswet. en bedrijfskundeIndustriële wet. en technologieOnderwijsSociaal-agogisch werkTotaal professionele bachelorsBewegings- en revalidatiewet.Economische wet.en TEWPsychologie en pedagogische wet.Rechten. notariaat en criminologische wet.Toegepaste wetenschappenWetenschappenTotaal academische bachelors