3.4.1Totale O&O-personeel volgens sector

In eerste instantie wordt gekeken hoeveel mensen er O&O-activiteiten uitvoeren, alsook naar de verdeling van het O&O-personeel over de verschillende sectoren.

Tabel 1 toont de evolutie van het O&O-personeel tussen 2005 en 2015 in totaal en per sector (in voltijdse equivalenten). In 2015 waren er 46.516 voltijdse equivalenten tewerkgesteld in Vlaanderen in de ondernemingen en de non-profit sector samen. Het totale O&O-personeel nam tussen 2005 en 2015 gestaag toe in alle sectoren maar de stijging in de publieke sector is over die periode groter dan in de private sector. De voorbije vijf jaren is het totale O&O-personeel met een vijfde gestegen. Voor de ondernemingen is deze stijging met 28% groter dan voor het hoger onderwijs (12%). De ondernemingen blijven de belangrijkste O&O-speler.

Tabel 1. Totale O&O-personeel (in voltijdse equivalenten), opgedeeld naar sector (2005-2015)

20052006200720082009201020112012201320142015% groei 2010-2015
BES21.36021.41922.03821.82421.95421.56822.62123.25524.02626.13427.59928,0%
BES ondernemingen20.99921.01221.62121.40221.53021.11622.16022.65223.39725.38926.86636,7%
BES collectieve onderzoekscentra36140741742142445246160362974573362,2%
HES gewest9.99210.38910.89911.56912.20512.88113.14913.40813.81714.29914.45412,2%
HES gemeenschap11.34211.75112.32613.10413.79414.49914.74914.96615.35815.82116.02210,5%
GOV2.6842.7552.8822.9623.1963.2623.3653.7223.8324.1414.21229,1%
PNP15114314315215316717212013124125250,8%
Totaal nonBES gewest34.18734.70635.96236.50737.50837.87939.30740.50541.80644.81546.51622,8%
Totaal nonBES gemeenschap35.53836.06837.39038.04239.09839.49640.90742.06443.34746.33748.08421,7%
20052006200720082009201020112012201320142015% groei 2010-2015
BES21.36021.41922.03821.82421.95421.56822.62123.25524.02626.13427.59928,0%
BES ondernemingen20.99921.01221.62121.40221.53021.11622.16022.65223.39725.38926.86636,7%
BES collectieve onderzoekscentra36140741742142445246160362974573362,2%
HES gewest9.99210.38910.89911.56912.20512.88113.14913.40813.81714.29914.45412,2%
HES gemeenschap11.34211.75112.32613.10413.79414.49914.74914.96615.35815.82116.02210,5%
GOV2.6842.7552.8822.9623.1963.2623.3653.7223.8324.1414.21229,1%
PNP15114314315215316717212013124125250,8%
Totaal nonBES gewest34.18734.70635.96236.50737.50837.87939.30740.50541.80644.81546.51622,8%
Totaal nonBES gemeenschap35.53836.06837.39038.04239.09839.49640.90742.06443.34746.33748.08421,7%
20052006200720082009201020112012201320142015% groei 2010-2015
BES21.36021.41922.03821.82421.95421.56822.62123.25524.02626.13427.59928,0%
BES ondernemingen20.99921.01221.62121.40221.53021.11622.16022.65223.39725.38926.86636,7%
BES collectieve onderzoekscentra36140741742142445246160362974573362,2%
HES gewest9.99210.38910.89911.56912.20512.88113.14913.40813.81714.29914.45412,2%
HES gemeenschap11.34211.75112.32613.10413.79414.49914.74914.96615.35815.82116.02210,5%
GOV2.6842.7552.8822.9623.1963.2623.3653.7223.8324.1414.21229,1%
PNP15114314315215316717212013124125250,8%
Totaal nonBES gewest34.18734.70635.96236.50737.50837.87939.30740.50541.80644.81546.51622,8%
Totaal nonBES gemeenschap35.53836.06837.39038.04239.09839.49640.90742.06443.34746.33748.08421,7%

Bron: EWI en Belspo.

Figuur 1 toont het totale O&O-personeel opgedeeld naar sector voor 2015. Bijna 60% van het totale O&O-personeel is tewerkgesteld bij de ondernemingen. Daarna volgt het hoger onderwijs met iets minder dan een derde van het O&O-personeel. Tenslotte werkt bijna 10% in de publieke onderzoekscentra. Het aandeel van de ondernemingen in het totaal O&O-personeel nam de voorbije 10 jaar af in bepaalde periodes, maar neemt sinds enkele jaren opnieuw gestaag toe. Een ander patroon valt te noteren bij het hoger onderwijs en de publieke onderzoekscentra (GOV), waar het O&O-personeel de laatste jaren relatief constant blijft in de tijd.

Figuur 1. Totale O&O-personeel, opgedeeld naar sector voor 2015

BES ondernemingenGOVPNPHES gewest59,3%9,1%31,1% BES ondernemingenGOVPNPHES gewest59,3%9,1%31,1% BES ondernemingenGOVPNPHES gewest59,3%9,1%31,1%

Tabel 2 geeft de verdeling van het O&O-personeel naar functie en sector voor 2015 (in voltijdse equivalenten) weer. Het percentage onderzoekers ligt het hoogst in het hoger onderwijs met ruim 80%. Voor de ondernemingen en de publieke onderzoekscentra schommelt dit rond de 60%. Bijgevolg is het aandeel technisch en overig personeel binnen de ondernemingen en de publieke onderzoekscentra met ruim een derde van het totale O&O-personeel een pak hoger dan binnen het hoger onderwijs.

Tabel 2. Totale O&O-personeel (in voltijdse equivalenten), opgedeeld naar functies en sector voor 2015

OnderzoekersTechnisch en overig personeel
BES ondernemingen63,7%36,3%
BES collectieve onderzoekscentra59,1%40,9%
HES gewest81,4%18,6%
GOV61,8%38,2%
PNP50,4%49,6%
OnderzoekersTechnisch en overig personeel
BES ondernemingen63,7%36,3%
BES collectieve onderzoekscentra59,1%40,9%
HES gewest81,4%18,6%
GOV61,8%38,2%
PNP50,4%49,6%
OnderzoekersTechnisch en overig personeel
BES ondernemingen63,7%36,3%
BES collectieve onderzoekscentra59,1%40,9%
HES gewest81,4%18,6%
GOV61,8%38,2%
PNP50,4%49,6%

Tabel 3 geeft de verdeling van het O&O-personeel naar diploma en sector voor 2015 (in voltijdse equivalenten) weer. Het percentage van het O&O-personeel met minimaal een masterdiploma ligt het hoogst in het hoger onderwijs met bijna 88%. Ook binnen de andere sectoren heeft meer dan twee derde minimaal een masterdiploma behaald. Dit cijfer is niet helemaal vergelijkbaar met de ondernemingen omdat daar enkel gevraagd werd de O&O-medewerkers te verdelen over doctoraathouders, personeel met een diploma hoger onderwijs (Bachelor of Master), of het O&O-personeel zonder diploma hoger onderwijs. Bij de ondernemingen heeft 12,5% van het O&O-personeel een doctoraatdiploma behaald. Bij de publieke onderzoekscentra heeft één op vijf van het O&O-personeel een bachelordiploma behaald.

Tabel 3. Totale O&O-personeel (in voltijdse equivalenten), opgedeeld naar diploma en sector voor 2015

Doctoraat + MasterBachelorAndere kwalificaties
BES ondernemingen*90,1%9,9%
BES collectieve onderzoekscentra54,3%21,7%24,0%
HES gewest87,8%10,3%1,9%
GOV69,4%19,2%11,3%
PNP81,4%10,0%8,6%
Doctoraat + MasterBachelorAndere kwalificaties
BES ondernemingen*90,1%9,9%
BES collectieve onderzoekscentra54,3%21,7%24,0%
HES gewest87,8%10,3%1,9%
GOV69,4%19,2%11,3%
PNP81,4%10,0%8,6%
Doctoraat + MasterBachelorAndere kwalificaties
BES ondernemingen*90,1%9,9%
BES collectieve onderzoekscentra54,3%21,7%24,0%
HES gewest87,8%10,3%1,9%
GOV69,4%19,2%11,3%
PNP81,4%10,0%8,6%

* Bij de ondernemingen omvat het cijfer voor Doctoraat + Master ook de bachelordiploma's.

Tabel 4 geeft de verdeling van het O&O-personeel naar geslacht en sector voor 2015 (in voltijdse equivalenten) weer. In het hoger onderwijs is het grootste evenwicht qua genderverdeling terug te vinden. Daar is er ongeveer 52% mannelijk O&O-personeel en 48% vrouwelijk O&O-personeel tewerkgesteld. Binnen de overige sectoren is deze verdeling toch duidelijk minder in evenwicht. Bij de publieke onderzoekscentra daalt dit tot ongeveer een derde vrouwelijk O&O-personeel. Bij de ondernemingen ligt dit duidelijk het laagst en bedraagt het aandeel vrouwelijk O&O-personeel slechts een kwart.

Tabel 4. Totale O&O-personeel (in voltijdse equivalenten), opgedeeld naar geslacht en sector voor 2015

MannenVrouwen
BES ondernemingen (in headcount)75,9%24,1%
BES collectieve onderzoekscentra66,3%33,7%
HES gewest51,9%48,1%
GOV64,5%35,5%
PNP63,3%36,7%
MannenVrouwen
BES ondernemingen (in headcount)75,9%24,1%
BES collectieve onderzoekscentra66,3%33,7%
HES gewest51,9%48,1%
GOV64,5%35,5%
PNP63,3%36,7%
MannenVrouwen
BES ondernemingen (in headcount)75,9%24,1%
BES collectieve onderzoekscentra66,3%33,7%
HES gewest51,9%48,1%
GOV64,5%35,5%
PNP63,3%36,7%

Tabel 5 geeft de verdeling van het O&O-personeel naar functie, geslacht, en sector voor 2015 (in voltijdse equivalenten) weer. Wat betreft de onderzoekers binnen ondernemingen en publieke onderzoekscentra zijn er overwegend mannen tewerkgesteld. Binnen het hoger onderwijs is er duidelijk een groter genderevenwicht wat betreft de onderzoekers. Bij het technisch en ander personeel valt dan weer het vrouwelijk overwicht (66%) op binnen het hoger onderwijs. 

Tabel 5. Totale O&O-personeel (in voltijdse equivalenten), opgedeeld naar functie, geslacht en sector voor 2015

OnderzoekersTechnisch en overig personeel
MannenVrouwenMannenVrouwen
BES ondernemingen (in headcount)77,0%23,0%74,3%25,7%
BES collectieve onderzoekscentra67,0%33,0%65,4%34,6%
HES gewest55,9%44,1%34,4%65,6%
GOV67,8%32,2%59,0%41,0%
PNP71,8%28,2%54,6%45,4%
OnderzoekersTechnisch en overig personeel
MannenVrouwenMannenVrouwen
BES ondernemingen (in headcount)77,0%23,0%74,3%25,7%
BES collectieve onderzoekscentra67,0%33,0%65,4%34,6%
HES gewest55,9%44,1%34,4%65,6%
GOV67,8%32,2%59,0%41,0%
PNP71,8%28,2%54,6%45,4%
OnderzoekersTechnisch en overig personeel
MannenVrouwenMannenVrouwen
BES ondernemingen (in headcount)77,0%23,0%74,3%25,7%
BES collectieve onderzoekscentra67,0%33,0%65,4%34,6%
HES gewest55,9%44,1%34,4%65,6%
GOV67,8%32,2%59,0%41,0%
PNP71,8%28,2%54,6%45,4%

Tabel 6 geeft de verdeling van het O&O-personeel naar opleiding, geslacht, en sector voor 2015 (in voltijdse equivalenten) weer. De combinatie opleiding en geslacht toont aan dat het genderevenwicht opnieuw het grootst is binnen het hoger onderwijs, ook al is er nog een zeker overwicht van het mannelijk O&O-personeel. Binnen de andere sectoren is er heel wat meer mannelijk O&O-personeel dan vrouwelijk O&O-personeel tewerkgesteld met een masterdiploma of een doctoraat. Bij de bachelordiploma’s is er voor het hoger onderwijs een overwicht van vrouwelijk O&O-personeel.

Tabel 6. Totale O&O-personeel (in voltijdse equivalenten), opgedeeld naar opleiding, geslacht en sector voor 2015

Doctoraat + MasterBachelorAndere kwalificaties
MannenVrouwenMannenVrouwenMannenVrouwen
BES ondernemingen*NANANANANANA
BES collectieve onderzoekscentra63,2%36,8%68,4%31,6%71,6%28,4%
HES gewest54,5%45,5%29,0%71,0%51,6%48,4%
GOV66,7%33,3%55,6%44,4%65,5%34,5%
PNP61,6%38,4%52,1%47,9%91,6%8,4%
Doctoraat + MasterBachelorAndere kwalificaties
MannenVrouwenMannenVrouwenMannenVrouwen
BES ondernemingen*NANANANANANA
BES collectieve onderzoekscentra63,2%36,8%68,4%31,6%71,6%28,4%
HES gewest54,5%45,5%29,0%71,0%51,6%48,4%
GOV66,7%33,3%55,6%44,4%65,5%34,5%
PNP61,6%38,4%52,1%47,9%91,6%8,4%
Doctoraat + MasterBachelorAndere kwalificaties
MannenVrouwenMannenVrouwenMannenVrouwen
BES ondernemingen*NANANANANANA
BES collectieve onderzoekscentra63,2%36,8%68,4%31,6%71,6%28,4%
HES gewest54,5%45,5%29,0%71,0%51,6%48,4%
GOV66,7%33,3%55,6%44,4%65,5%34,5%
PNP61,6%38,4%52,1%47,9%91,6%8,4%

* Deze vraag werd niet opgenomen in de tweejaarlijkse bevraging van de ondernemingen. Geen data beschikbaar.