2.2.5O&O-intensiteit volgens sector

De O&O-intensiteit van de ondernemingen wordt in dit Indicatorenboek bekeken op twee manieren: enerzijds door te kijken naar de verhouding van de uitgaven voor interne O&O ten opzichte van de omzet, anderzijds door te kijken naar het aandeel van het O&O-personeel in het totale personeelsaantal. In dit hoofdstuk kijken we naar de eerste variant. In het hoofdstuk over O&O-personeel kijken we naar de tweede variant. Globaal gezien ligt de verhouding van de uitgaven voor interne O&O ten opzichte van de omzet op 2,15% in 2022 en 2,36% in 2023. Deze cijfers liggen in lijn met die van vorige Indicatorenboeken.

Figuur 5a en Figuur 5b geven de uitgaven voor interne O&O weer als percentage van de omzet volgens O&O-sector (in publicaties van Eurostat gebruikt men hiervoor de term "product field") voor respectievelijk 2022 en 2023. Daaruit blijkt dat in 2022 de sector Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen (NACE 58-63, 71) het meest O&O-intensief is, gevolgd door de sectoren Informatica/Elektronische en optische producten/Elektronica (NACE 26-27) en Chemie/Farmaceutische industrie/Raffinaderijen (NACE 19-21). Ook in 2023 is de sector Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen (NACE 58-63, 71) het meest O&O-intensief, gevolgd door Informatica/Elektronische en optische producten/Elektronica (NACE 26-27) en Chemie/Farmaceutische industrie/Raffinaderijen (NACE 19-21). Wanneer we verder inzoomen op de farmaceutische sector (NACE 21) zien we dat de intensiteiten voor deze O&O-sector apart nog hoger zijn: respectievelijk 7,37% en 9,33% voor uitgaven voor interne O&O als percentage van de omzet in 2022 en 2023.

Figuur 6a en Figuur 6b geven de uitgaven voor interne O&O weer als percentage van de omzet voor respectievelijk 2022 en 2023. Ditmaal werd een indeling volgens sector van de hoofdactiviteit van elke onderneming gehanteerd, op het niveau van de statistische onderneming. Net zoals bij de figuren voor uitgaven voor interne O&O volgens sector (Figuren 1a, 1b, 2a, en 2b), zien we ook hier verschuivingen al naargelang we ondernemingen klasseren volgens de sector van hun O&O-activiteiten ("product field") dan wel de sector van hun hoofdactiviteit.

Voor Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&O (NACE 58-63, 71-72) stijgt de verhouding van de uitgaven voor interne O&O tot de omzet in 2022 tot ongeveer 17% vergeleken met iets minder dan 10% wanneer we ondernemingen klasseren volgens de sector van hun hoofdactiviteit in plaats van volgens de sector van hun O&O-activiteiten. In 2023 is het verschil kleiner: wanneer we ondernemingen klasseren volgens de sector van hun hoofdactiviteit is de verhouding van de uitgaven voor interne O&O tot de omzet 14% in vergelijking met iets meer dan 10% wanneer ondernemingen volgens O&O-sector geklasseerd worden. Dit is natuurlijk in de eerste plaats te wijten aan de toevoeging van de groep van ondernemingen met NACE-code 72, die gespecialiseerd zijn in O&O-activiteiten, aan deze bredere groep van hightech diensten. Zoals we eerder al aanhaalden, zijn er heel wat ondernemingsgroepen die hun O&O-activiteiten concentreren in aparte ondernemingen binnen hun groep en waar de O&O-activiteiten de hoofdactiviteit van deze filialen vormen. De O&O-intensiteit van deze gespecialiseerde filialen is uiteraard hoog: nagenoeg hun volledige omzet is gerelateerd aan de O&O-activiteiten die ze doen. Hen toevoegen aan de groep van hightech dienstenondernemingen (Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen, NACE 58-63, 71) in de classificatie volgens de hoofdactiviteit van de ondernemingen, doet dan uiteraard de O&O-intensiteit van deze groep toenemen. In de classificatie volgens O&O-sector daarentegen zijn deze ondernemingen die gespecialiseerd zijn in O&O-diensten, ondergebracht bij de sectoren waarvoor zij deze O&O-diensten uitvoeren (vb. O&O ten dienste van de chemische en farmaceutische sector, de voedingsindustrie, informatica- en elektronische producten, ...). 

In de classificatie volgens de hoofdactiviteit van ondernemingen zien we, ondanks verschuivingen, Productiehuizen/Telecom/ICT/
Ingenieurs/Technische testen/O&O (NACE 58-63, 71-72) en Informatica/Elektronische en optische producten/Elektronica (NACE 26-27) aan de top inzake O&O-intensiteit. De O&O-intensiteit van de sectoren Overige diensten (NACE 49-56, 64-70, en 73-99), en Machines/ voertuigen (NACE 28-30), zijn daarbij ook gestegen en zelfs hoger dan de O&O-intensiteit van de sector Chemie/Farmaceutische industrie/Raffinaderijen (NACE 19-21). Wanneer we verder inzoomen op de farmaceutische sector (NACE 21) zien we dat de intensiteiten voor deze sector apart nog hoger zijn: respectievelijk 7,00% en 5,91% voor uitgaven voor interne O&O als percentage van de omzet in 2022 en 2023.

Wanneer we alle ondernemingsnummers afzonderlijk beschouwen, en niet naar de statistische onderneming kijken, zien we globaal gezien grotendeels dezelfde patronen. Daarbij wordt de piek voor uitgaven voor interne O&O als percentage van de omzet voor Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&O (NACE 58-63, 71-72) sterker afgetekend wanneer we kijken naar ondernemingsnummers. Dat kan verklaard worden doordat in de statistische onderneming vaak gespecialiseerde groepsleden opgaan in ondernemingsgroepen en daarbij aan andere sectoren worden toegekend (die van de dominante groepsleden binnen de groep).

^{*: De sectordefinitie is licht aangepast tegenover vorige edities van het Indicatorenboek om de definities in lijn te brengen met die van Eurostat.}