3.5.1O&O-personeel volgens sector

Men kan de O&O-activiteiten op verschillende manieren toekennen aan een sector. Enerzijds kan men kijken naar de sector van de O&O-activiteiten, anderzijds naar de sector van de hoofdactiviteit van de onderneming die ze uitvoert. Zo zijn er, bijvoorbeeld, groepen die hun O&O-activiteiten voor een belangrijk deel concentreren in hoofdkantoren. De NACE-code voor de hoofdactiviteit van deze entiteiten is dan die van ‘hoofdkantoren’ (en hun O&O-personeel wordt dan meegeteld bij de sector van de hoofdactiviteit van de onderneming), terwijl het gebruik van de NACE-sector van de bedrijfstak van de ondernemingen waarvoor hun onderzoeksactiviteiten gebeuren, leidt tot de schatting van cijfers voor O&O-personeel per sector van deze O&O-activiteiten (vb. voedingsindustrie, chemische industrie, vloerbedekkingsindustrie, auto-industrie, …).

Figuur 1a en Figuur 1b geven respectievelijk de verdeling weer van het O&O-personeel (in voltijdse equivalenten) in 2016 en 2017 over de sectoren van de O&O-activiteiten (op de website en in publicaties van Eurostat wordt hiervoor de term “product field” gebruikt). We zien voor beide jaren grotendeels hetzelfde patroon. Iets minder dan een kwart van het totale O&O-personeel van de ondernemingen in Vlaanderen doet O&O voor de Chemie/Farmaceutische industrie (NACE 20-21) en voor Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen (NACE 59-63, 71). Daarna volgen de andere hightech sectoren, Machines/Voertuigen (NACE 28-30) en Informatica/Elektronische en optische producten/Elektronica (NACE 26-27). Deze vier groepen samen vertegenwoordigen ongeveer 70% van het totale O&O-personeel van de ondernemingen in Vlaanderen.

Een vergelijking tussen de verdeling volgens O&O-sector1 van de uitgaven voor interne O&O en het O&O-personeel, leert dat de chemische en farmaceutische sector een relatief kapitaalintensief O&O-proces hebben.2 Zij vertegenwoordigen een relatief groter aandeel in de uitgaven voor interne O&O van de ondernemingen in Vlaanderen (ongeveer 41%) dan in de cijfers voor O&O-personeel (ongeveer 23%).

Figuur 1a. O&O-personeel in 2016 volgens O&O-sector

Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testenChemie/Farmaceutische industrie3,5%5%5,9%5,4%5,8%12,3%12,6%22,4%22,8% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testenChemie/Farmaceutische industrie3,5%5%5,9%5,4%5,8%12,3%12,6%22,4%22,8% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende mineraleproductenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testenChemie/Farmaceutische industrie3,5%5%5,9%5,4%5,8%12,3%12,6%22,4%22,8%

Met "O&O-sector" wordt bedoeld de bedrijfstakken of sectoren waarvoor de O&O-activiteiten uitgevoerd worden.

Figuur 1b. O&O-personeel in 2017 volgens O&O-sector

Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testenChemie/Farmaceutische industrie3,3%4,9%6,3%5,2%5,9%13,4%11,4%23,4%22,9% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testenChemie/Farmaceutische industrie3,3%4,9%6,3%5,2%5,9%13,4%11,4%23,4%22,9% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende mineraleproductenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testenChemie/Farmaceutische industrie3,3%4,9%6,3%5,2%5,9%13,4%11,4%23,4%22,9%

Met "O&O-sector" wordt bedoeld de bedrijfstakken of sectoren waarvoor de O&O-activiteiten uitgevoerd worden.

Figuur 2a en Figuur 2b geven respectievelijk de verdeling weer van het O&O-personeel (in voltijdse equivalenten) bij de ondernemingen in Vlaanderen in 2016 en 2017 over de sectoren van de hoofdactiviteit van deze ondernemingen. Opnieuw zien we dat de patronen over beide jaren heen sterk gelijkend zijn, maar ze verschillen wel ten opzichte van de verdeling over de sectoren van de O&O-activiteiten (Figuur 1a en Figuur 1b): het aandeel van de Chemie/Farmaceutische industrie (NACE 20-21) neemt af, terwijl de aandelen van Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&O (NACE 59-63, 71-72), van Groot- en detailhandel (NACE 45-47), en van Overige diensten (NACE 49-58, 64-70, 73-99) toenemen. Dit kan verklaard worden door het fenomeen dat heel wat O&O-activiteiten ten dienste van bepaalde sectoren uitgevoerd worden door, enerzijds, ondernemingen waarvoor deze O&O-activiteiten zelf hun hoofdactiviteit vormen (NACE 72), en, anderzijds, door hoofdkantoren (NACE 70.10), holdings (NACE 64.20), of entiteiten wiens hoofdactiviteit groothandel is (NACE 46). Met name wanneer het gaat om O&O-activiteiten ten dienste van de Chemie/Farmaceutische industrie (NACE 20-21), is ongeveer 40% van het O&O-personeel ten dienste van deze sector, tewerkgesteld in dergelijke gespecialiseerde O&O-ondernemingen, hoofdkantoren, holdings, of ondernemingen met als hoofdactiviteit groothandel. Met andere woorden, de NACE-code voor de O&O-activiteiten is dan 20-21, maar wanneer we kijken naar de NACE-code voor de hoofdactiviteit van de ondernemingen die deze O&O uitvoeren, dan zitten zij bij de groepen NACE 45-47, NACE 49-58, 64-70, 73-99, of NACE 59-63, 71-72.

Al naargelang we ondernemingen klasseren volgens de NACE-code van hun hoofdactiviteit dan wel die van de O&O-activiteiten in functie van de bedrijfstakken waarin ze actief zijn, zien we verschuivingen. Echter, ook bij de classificatie volgens de hoofdactiviteit van de onderneming, zien we dat ruwweg twee derde van het totale O&O-personeel van de ondernemingen in Vlaanderen tewerkgesteld is binnen de vier groepen van hightech sectoren: Chemie/Farmaceutische industrie (NACE 20-21), Productiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&O (NACE 59-63, 71-72), Informatica/Elektronische en optische producten/Elektronica (NACE 26-27), en Machines/Voertuigen (NACE 28-30).

Figuur 2a. O&O-personeel in 2016 volgens sector van hoofdactiviteit

Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&OChemie/Farmaceutische industrie5,7%3,1%3,2%9,7%4,1%4,7%10,2%10,6%32,5%13,4% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&OChemie/Farmaceutische industrie5,7%3,1%3,2%9,7%4,1%4,7%10,2%10,6%32,5%13,4% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende mineraleproductenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&OChemie/Farmaceutische industrie5,7%3,1%3,2%9,7%4,1%4,7%10,2%10,6%32,5%13,4%

Figuur 2b. O&O-personeel in 2017 volgens sector van hoofdactiviteit

Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&OChemie/Farmaceutische industrie5,6%3%3,1%9,8%4,1%4,7%10,4%11,6%33%13,8% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende minerale productenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&OChemie/Farmaceutische industrie5,6%3%3,1%9,8%4,1%4,7%10,4%11,6%33%13,8% Papier/Hout/Kurk/Meubelen/DrukwerkGroot- en detailhandelTextiel/Kleding/LeerRaffinaderijen/Rubber/Kunststoffen/Niet-metaalhoudende mineraleproductenOverige industrieOverige dienstenVoeding/DrankenMetaal/Reparatie en installatie van machinesMachines/VoertuigenInformatica/Elektronische en optische producten/ElektronicaProductiehuizen/Telecom/ICT/Ingenieurs/Technische testen/O&OChemie/Farmaceutische industrie5,6%3%3,1%9,8%4,1%4,7%10,4%11,6%33%13,8%

Met "O&O-sector" wordt bedoeld de bedrijfstakken of sectoren waarvoor de O&O-activiteiten uitgevoerd worden.

De vierde fase van de klinische testen wordt niet meegerekend als O&O volgens de richtlijnen van de Frascati Manual (OECD, 2002, 2015).